DAL DER KONINGEN: Ramses V en VI

DAL DER KONINGEN

KV-9 RAMSES V & VI

Een bezoek aan het 'Dal der Koningen' is ongetwijfeld het absolute hoogtepunt tijdens uw Nijlcruise. Uw Egyptische gids zal samen met u, drie graven bezoeken. Er is ook een stop voorzien aan een albast shop, waar men volledig handgemaakte albasten en granieten voorwerpen kan bekijken. Neem voldoende water mee en kleed u heel licht. In de vallei is het altijd (en dit in elk seizoen) bloedjesheet.

RAMSES V-VI

1151 - 1131 v.C. 20ste Dyn.

De mummie werd in de KV 35 "Cache" teruggevonden door Victor Loret in 1898

Open sinds de Romeinse bezetting. Dit graf was één van de oorzaken dat het graf van TUT-ANKH-AMON nooit ontdekt of leeggeroofd werd. Bij de bouw van het graf werd het puin gewoon bovenop het graf van TUT-ANKH-AMON gegooid. Pas in 1922 heeft HOWARD CARTER na 12 jaar moeizaam zoeken het graf van TUT-ANKH-AMON bij toeval ontdekt.

Oorspronkelijk werd dit graf voor RAMSES V gebouwd. Zijn broer en tevens opvolger RAMSES VI usurpeerde het graf en liet de verwijzingen naar zijn voorganger om obscure redenen verwijderen. Reeds in de 1ste eeuw n.C. was dit graf populair bij de Romeinse en Griekse toeristen avant-la-lêttre. Getuige daarvan zijn de talrijke Griekse en Koptische graffiti. Pas in 1820 werd het graf herontdekt door de Engelse egyptoloog James Burton en systematisch gecatalogiseerd in diverse aquarellen en lithografieën.

Men noemde dit graf in de oudheid "Het gouden graf" omwille van de prachtige zolderschilderingen waar de hemelgodin Noet tweemaal wordt afgebeeld met prachtige afgeboorde goudkleurige versieringen op een blauwe achtergrond met goudkleurige sterren.

Men kan duidelijk de sporen van vandalisme zien, toen grafrovers de extreem zware sarcofaag lieten barsten door ze afwisselend te verhitten en af te koelen met water. Deze ligt er nog steeds in twee aparte gebroken stukken. Hoe men deze extreem zware sarcofaag tijdens de bouw van het graf tot beneden heeft kunnen laten zakken is tot nog toe... nog steeds een mysterie.

Plafond: processieweg nachtelijke goden OSIRIS 2 x afgebeeld (in spiegelbeeld)

In de eerste corridor (1) zien we hoe de farao verschijnt voor RA-HARACHTE (a) en OSIRIS (b). Op (c) zien we hoe de heilige zonneboot zijn reis maakt langs de nachtelijke uren terwijl OSIRIS (d) toekijkt. Kamer (3) bezit op het plafond een goudkleurige afbeelding van de hemelgodin NOET. In kamer (5) bevinden er zich vier pilaren waar de farao op afgebeeld staat terwijl hij offergaven aan de goden brengt.

RAMSES VI trotseert de vuurpoelen van de hel

Een opmerkelijke afbeelding (zie boven) is RAMSES VI die poelen van brandend vuur moet trotseren. Men kan deze herkennen aan de speciale hiëroglief (KET) die symbool staat voor vuur en demonische invloeden. Op (f) en (g) zien we OSIRIS gezeten op een troon. Op (i) brengt de farao hulde aan MAAT, godin van de waarheid. De sarcofaag (9) is zwaar beschadigd en bevindt zich in het centrum van de kamer. Op (k) zien we een allegorisch tafereel waar de zonneschijf gesymboliseerd wordt door een scarabee met een rammenhoofd. Hij reist in een zonneboot die aanbeden wordt door twee BA-geesten (vogel met mensenhoofd) en wordt hij begeleid door de KA-geesten van de zonnegoden KHEPER en ATOEM.

KHEPERU en ATOEM in hun ZONNEBOOT HATHOR in de vorm van een SISTRUM

In het graf van RAMSES VI worden er meerdere zonneboten afgebeeld. Op de foto hierboven zien we de godin HATHOR in de vorm van een SISTRUM (muziekinstrument) met een menselijk gelaat met langs weerszijden haar KA die door de oude Egyptenaren als een psychische entiteit of kracht werd beschouwd. Een menselijk wezen had slechts één BA en één KA. De goden hadden dan ook de beschikking over meerdere BA's en KA's.

Een heel merkwaardige afbeelding is deze van vijf goden allen staande op een standaard. Dit komt overeen met een cryptisch woord raadsel dat één van de vijf namen van farao RAMSES VI vormt. Van links naar rechts staan afgebeeld: Onuris, Maät, Ramses VI zelf, Amon en Ra-Harakhty. De Egyptenaren van die tijd waren dol op dergelijke woordraadselen en spelletjes.

AFDALING naar de AMDUAT SARCOFAAG RUIMTE

DEMONEN en GENÏ die de poorten bewaken

Boven deze scène zien we NOET met opgeheven armen met daaronder de verdoemde zielen die het wegen van het hart niet doorstaan hebben. Deze worden afgebeeld in de vorm van roodgekleurde onthoofde vijanden (zie foto hiernaast) die omgekeerd in een ketel hangen. Dit graf is de enige plaats in de vallei waar de Egyptische sterrenbeelden staan afgebeeld met de 36 verdelingen (Decanen) van de jaarlijkse cyclus.

Gevangenen in de Onderwereld

De kleuren zijn diepblauw met afgeboorde goudkleurige versieringen. De sarcofaagkamer geeft dezelfde onderwerpen weer zoals Jeroen Bosch dat placht te doen met een veelvoud aan demonen, hellemonsters en verschrikkingen der onderwereld. Deze laatste observatie is enkel en alleen mijn persoonlijke visie en heeft dan ook totaal geen enkele geschiedkundige waarde.

In de architectuur van de meeste graven is het altijd zo, dat op de onderkant van de muur altijd de onderwereld en de hel worden afgebeeld, terwijl op het plafond en op de bovenkant van de muur taferelen uit het hiernamaals en de sterrenhemel worden afgebeeld. Hoe dieper men in het graf afdaalt en hoe meer poorten of uren van de nacht men passeert hoe donkerder de blauwe kleur van de sterrenhemel wordt. Wat overeenkomt met het intreden van de nacht en het voortschrijden van de nachtelijk uren tot deze diep kobaltblauw wordt.

RAMSES VI eert MAÄT "Hij die de uren verbergt"

Bij mijn laatste bezoek in maart 2004 stelde ik vast dat het graf tijdelijk werd gesloten. Na meer dan 15 jaar onafgebroken dagelijks horden toeristen geslikt te hebben, begon het graf serieus te lijden van de vochtigheid die veroorzaakt werd door de transpiratie die de toeristen achterlieten in de vorm van waterdamp. Daarom heeft men beslist om het graf letterlijk en figuurlijk, eventjes op adem te laten komen. Update 2008: De sarcofaag van farao Ramses VI werd vanaf 2004 gerestaureerd. Ze was reeds in de Oudheid in honderden stukken geslagen door grafrovers, en tot voor kort ook zo te bezichtigen in de tombe van Ramses VI. Grote delen van het deksel van de sarcofaag ontbraken echter, en ook het gezicht lag niet meer in de tombe. Dit bevindt zich namelijk sinds 1823 in het British Museum. Pogingen van grote baas Zahi Hawass, die de Dienst voor Oudheidkunde dirigeert en dicteert, om deze terug te vorderen, werden niet aanvaard en werd er zelfs op dit verzoek niet eens gereageerd.

Met een replica van het gezicht en enkele stalen staven ter ondersteuning heeft men de sarcofaag toch weer kunnen herstellen. Vanaf nu kunnen bezoekers in het Dal der Koningen dus ook Ramses VI’s sarcofaag bewonderen. Hetzij een replica. Wel wordt er een extra ticket gevraagd daar al deze restauratiewerken heel veel geld hebben gekost en men op deze manier de kosten wil recupereren.