KARNAK TEMPELS ZONE ZUID

Het tempelcomplex van Karnak is een verzameling van tempels die als puzzels in elkaar passen en  die de vorm bezitten van een heuse stad. Eén enkel bezoek volstaat niet om alles in detail te kunnen bewonderen. Uw Egyptische gids zal daarom enkel en alleen de hoogtepunten aan u tonen en duurt het bezoek anderhalf tot twee uur. Gelieve uw Egyptische gids te volgen daar men gemakkelijk verdwaalt in dit reusachtige complex.

INTRO | INGANG | ZONE WEST | CENTRAAL | ZONE OOST | ZONE ZUID | MUSEUM

We blazen even uit op het terras van het cafetaria waar we even moeten bekomen aan deze veelheid aan details en ingewikkelde bouw geschiedenis van deze fascinerende tempelstad. Even voorbij de cafetaria bevindt zich de kleine TEMPEL VAN TAHARKA (15) met zijn geheime kamers die echter niet toegankelijk is wegens grond verzakkingen. We vervolgen onze weg langs het HEILIG MEER (7) waar we aan de overkant de tribune kunnen zien waar elke avond een klank- en lichtspel gehouden wordt.  Er zijn drie vertoningen (Frans, Engels en Duits) per avond en de vertoning duurt ongeveer 50 minuten. De kaartjes kunnen gekocht worden aan de kassa op het grote open plein voor de tempel van Karnak. We bewonderen nogmaals de ROZE SCARABEE (11)  die oorspronkelijk deel uitmaakte van de verdwenen dodentempel van AMENHOTEP III (1391-1353 v.C.) op de westoever even voorbij de KOLOSSEN VAN MEMNON. Een bijgeloof zegt dat wie een wens wil laten uitkomen zevenmaal in wijzerzin rond de scarabee moet wandelen. Ik denk eerder dat de Egyptische gidsen dit verhaaltje uitgevonden hebben om de aandacht van de nu geeuwende en aan tempelvermoeidheid lijdende toeristen gaande te houden voordat ze ter plaatse in slaap zouden vallen.

Even verder zien we de GEVALLEN OBELISK VAN HATCHEPSUT (14) die rust op twee stenen pijlers. Op de pyramidion (Puntige top) zien we hoe de god AMON-RA haar kroont. Haar naam werd overal weggebeiteld door farao THUTMOSES III en werd  later gerestaureerd door één van haar opvolgers die niet toeliet dat haar naam vergeten zou worden. We wandelen terug naar de CENTRALE HOF waar we via het portaal van RAMSES IX (20ste Dynastie 1131-1112 v.C. ) terechtkomen in de CACHETTE HOF VAN KARNAK (6).

Hier werden tussen 1902 en 1904 tijdens graafwerkzaamheden door de Franse archeoloog LEVRIER , 17.000 bronzen beelden, 200 sfinxen, 950 standbeelden en 250 stéles van alle gekende farao’s uit verschillende dynastieën gevonden. Het merendeel van deze vondsten werd verdeeld over musea in de gehele wereld. Waarschijnlijk werden deze voorwerpen tijdens de Ptolemaische dynastie hier begraven wegens schrijnend plaatsgebrek in de al overvolle tempels of misschien ook wegens politieke redenen. De CACHETTE HOF (6) wordt in zuidelijke richting begrensd door de 7de pyloon (VII) die gebouwd werd door THUTMOSES III. Aan de ingang van dezelfde pyloon staan enkele opgegraven standbeelden van THUTMOSES III en THUTMOSES I afkomstig uit de Cachetten. De laatste is een perfect bewaard gebleven exemplaar dat een strak zittend kleed draagt voor het plechtige SED FEEST.

Cachette Hof

De hof die gevormd wordt door de 7de en 8ste pyloon bezit aan de linkerkant een heiligdom gewijd aan THUTMOSES III (20). Oorspronkelijk stond hier de ALBASTEN KAPEL van AMENHOTEP I die THUTMOSES III heeft laten afbreken. Later liet hij dit heiligdom vervangen door een kalkstenen exemplaar aan hemzelf gewijd. De oorspronkelijke bootschrijn kapel van AMENHOTEP I werd opnieuw gereconstrueerd en staat nu in het openluchtmuseum. De 8ste pyloon werd gebouwd door HATCHEPSUT maar werd helaas verminkt door haar wraakzuchtige neef THUTMOSES III. De 9de en 10de pyloon werden gebouwd door generaal en farao HOREMHEB (1319-1307 v.C.) van de 18de Dynastie. Beide pylonen waren gevuld met 40.000 stukken kalkstenen talatat afkomstig van de nu afgebroken en verdwenen zonnetempels van AKHENATEN (AMENHOTEP IV). Het woord ‘talatat’ betekent het cijfer drie in het Arabisch en was de gelijkmatige lengte van 3 el dat elk kalkstenen blok mat dat men uit de pylonen gehaald heeft. In de hof die gevormd wordt door de 9de en 10de pyloon bevindt er zich aan de linkerkant de SED TEMPEL van AMENHOTEP II (1427-1401 v.C.) (10) . Het SEDFEEST was de jaarlijkse kroning van de farao. In de eerste dynastieën werd de farao na een zekere regeringsperiode ritueel gedood. Vanaf latere dynastieën onderging de farao verjongingsrituelen gesymboliseerd door het strak zittend sed kleed die hem voor het volgende regeringsjaar nieuwe kracht moest geven. Soms is het niet mogelijk om het gebied tussen de 7de en de 10de pyloon te bezoeken daar er soms archeologische opgravingen aan de gang zijn. Een alternatief hiervoor is de CHONS TEMPEL (8) die minder bezocht wordt en buiten het toeristisch circuit gelegen is

De CHONS TEMPEL is gewijd aan de maangod CHONS die deel uitmaakt van de TRIADE van THEBE. Hij is de zoon van AMON-RA en MUT en draagt een omgekeerde maansikkel op zijn hoofd. Hij draagt een nauwsluitend sed kleed en een schedelkapje en hij houdt in zijn rechterhand een staf vast. De bouw van de tempel werd begonnen door RAMSES III (1194-1163 v.C.) en pas meer dan honderd jaar later afgewerkt door HERIHOR. De reliëfs werden gemaakt door RAMSES IV (1163-1153 v.C. ), RAMSES XI (1100-1070 v.C. ) en HERIHOR. Hij was een hogepriester van Amon met grote ambities. Terwijl RAMSES XI teruggetrokken leefde in zijn residentie in TANIS (Nijldelta) riep HERIHOR zichzelf uit tot farao in 1080 v.C. terwijl RAMSES XI nog leefde. Deze priesterrevolutie zou gedurende drie generaties blijven bestaan. Hij liet zich opvolgen door zijn zoon PIANCHI die op zijn beurt zijn zoon PINODJEM I als farao aanstelde. Daar PINODJEM I met een dochter van farao SMENDES (1070-1040 v.C.) getrouwd was liet hij dit oogluikend toe. De 22ste Dynastie werd gekenmerkt met enerzijds een koningsgeslacht en anderzijds een priestergeslacht die gelijktijdig over verschillende delen van Egypte regeerden. De koninklijke lijn werd enigszins weer zuiver toen PSOESENNES I (1040-992 v.C.) werd geboren uit een moeder van het koninklijke geslacht en een vader van het priesterlijk geslacht.

Hierdoor is de tempel van CHONS van historisch belang door de aanwezigheid van koninklijke cartouches van HERIHOR en PINODJEM die als revolutionairen de Egyptische troon opeisten. De CHONS TEMPEL is bijna volledig intact en is een typisch product van het Nieuwe Rijk. De ingangspyloon heeft een hoogte van 18 meter en een breedte van 10 meter en een lengte van 32 meter. Op de pyloon zien we HERIHOR die tezamen met zijn vrouw offers brengt aan de THEBAANSE TRIADE. Voor de eerste maal in de geschiedenis werd een hogepriester als farao afgebeeld. We wandelen door de pyloon en komen in de VOORHOF waar twee rijen met 8 zuilen staan. In het VOORPORTAAL staan er 12 zuilen. De HYPOSTELEN ZAAL telt 8 zuilen. In het SANCTUARIUM werd onder de dekplaten van de sokkel waar de zonneboot op rustte een bronzen beeld van Chons gevonden, die zich nu in het MUSEUM van Cairo bevindt.

Opmerkelijk is de afbeelding van de godin Sechmet die de ityfallische attributen van de god Amon-Min bezit, inclusief opgeheven penis en afgehakte arm. In de mythologie was het niet ongebruikelijk dat kenmerken van goden en godinnen door elkaar heen werden gebruikt. Ik herinner mij nog heel levendig (toen ik deze foto nam) dat er iets in het donker aan het sissen en aan het ritselen was. Ik heb toen eieren voor mijn geld gekozen. Na het maken van deze foto heb ik deze plaats spoorslags verlaten.

Dwars op deze tempel bevindt zich de OPET TEMPEL (9) gewijd aan de nijlpaardgod Opet die als de moeder van OSIRIS beschouwd werd. Deze tempel was de symbolische begraafplaats van het hoofd van OSIRIS en werd symbolisch bewaard in een donkere afgesloten crypte. Deze tempel werd gebouwd door PTOLEMEE III EVERGETES I (246-221 v.C.) en is het jongste bouwwerk van Karnak. De bouwstijl is volledig Grieks-Romeins met HATHORZUILEN, bas-reliëfs en veelkleurige muur schilderingen. Vanaf de CHONS TEMPEL zien we nog enkele sfinxen die leidden naar de zuidelijke toegangspoort die gebouwd werd door PTOLEMEE III EVERGETES I. De bas-reliëfs zijn van een uitzonderlijke schoonheid en tonen de farao die hulde brengt aan CHONS in zijn verschillende verschijningsvormen. De poort wordt in het Arabisch ‘BAB EL AMARA’ genoemd. Van hieruit begon de ramhoofdige sfinxen allee naar de tempel van LUXOR. Nu loopt er een moderne geasfalteerde weg naar de souks en de huizen van Luxor. Rondom het district van AMON is er een bakstenen muur gebouwd die dateert uit de periode van NECTANEBO I (380-362 v.C. 30ste Dynastie). Als afsluiting van ons bezoek wandelen we terug naar de ETHIOPISCHE of GROTE HOF waar we facultatief het OPENLUCHTMUSEUM bezoeken. 

Het district van MONTU is voor de leek niet interessant daar de tempel in zeer slechte staat verkeert. MONTU was een oorlogsgod die populair was tijdens de 11de Dynastie. De Dynastie van MONTUHOTEP (I, II, III) eerden hem door zich naar hem te noemen (MONTU IS TEVREDEN). In de omgeving werden honderden beelden gevonden van SECHMET, de godin met het leeuwenhoofd. De meeste beelden bevinden zich in musea verspreid over de gehele wereld. De reden waarom men zoveel beelden gemaakt heeft, moet men zoeken in de mythologische betekenis van SECHMET. De zonnegod RA-ATOEM was zo verbolgen over de zonden en de uitspattingen van de mensheid dat hij opdracht gaf aan SECHMET om het mensenraas uit te roeien. Hij kreeg echter spijt van zijn beslissing en voerde SECHMET dronken met wijn. SECHMET ontwaakte na haar roes en mocht slechts de vijf laatste dagen van het jaar wild tekeer gaan tegen de mensheid. Om haar mild te stemmen maakte men een beeld van haar voor elke dag van het jaar. Dit verklaart de grote hoeveelheid beelden die men hier gevonden heeft. Het district van MUT is niet toegankelijk wegens herstellingswerkzaamheden en hier beëindigen we ons bezoek aan het tempelcomplex van Karnak. Indien u Karnak bezoekt tijdens het jaarlijkse OPET FESTIVAL kunt u getuige zijn van een totaalspektakel. Het OPETFESTIVAL is een samensmelting van de jaarlijkse faraonische processie waar AMON-RA in het huwelijk treedt met zijn gade MUT en het islamitische feest waar ABU-EL-HAGGAG symbolisch in een boot rondgedragen wordt. Daar men rekening houdt met de islamitische kalender valt dit feest elk jaar 11 dagen vroeger. De MOULID van ABU-EL-HAGGAG (feestdag van een islamitische heilige) duurt 11 dagen en wordt door de inwoners van LUXOR uitbundig gevierd met het bereiden van speciale gerechten. Tijdens en na de processie wordt er veel gezongen en gedanst. Soms kan het er heel druk zijn daar heel veel Egyptenaren hiervoor speciaal naar LUXOR komen.

Als alternatief (indien u over meer vrije tijd beschikt) kan men DE TEMPEL VAN PTAH bezoeken. In de Ptah tempel bevindt er zich een beeld die de godin SECHMET voorstelt. Wanneer een licht straal afkomstig uit de zoldering haar leeuwen gezicht verlicht (zie foto onder) , krijgt men soms de indruk dat er rond haar hoofd een stalenkrans verschijnt. De wachters gedragen zich dan zeer geheimzinnig en vertellen u dat SECHMET u zal genezen van elke denkbare kwaal. Dit is natuurlijk allemaal pure folklore en de wachters voeren hun toneeltje enkel en alleen op om bakchich (fooien) van u te ontvangen. De tempel van Ptah bezit drie kamers (zie plan hieronder). In de linkerkamer (1) bevindt zich het helaas geschonden beeld van Ptah.  In de middelste kamer (2) bevindt zich een altaar waarop de godenbark werd geplaatst. In de rechterkamer (1) bevindt zich het intacte beeld van de godin Sechmet. De tempel zelf werd gebouwd door THUTMOSI III. De voorhof bestaande uit zes poorten werd gebouwd ten tijde van de Ptolemeeën en de Romeinse overheersing.

                   De godin Sechmet                                   De god Ptah

EINDE VAN HET BEZOEK