De mummie werd nog niet teruggevonden - GESLOTEN VOOR HET PUBLIEK

HOREMHEB was de laatste farao van de 18de Dynastie en was niet van adellijke afkomst. Hij klom op de sociale ladder via zijn militaire successen. Hij promoveerde tot generaal door zijn langdurige vriendschap met farao AMONHOTEP IV (1353-13135 v.C.). Farao AMONHOTEP IV liet zijn naam later veranderen in AKHENATON en stelde een nieuwe ketterse monotheïstische godsdienst in voege. HOREMHEB werd aangesteld als voogd en opvoeder van de onmondige jonge farao TUT-ANKH-AMON. Deze laatste was de zoon van Akhenaton die verwekt werd bij Akhenaton's bijvrouw Kiya.

TUT-ANKH-AMON was reeds op 12 jarige leeftijd in de echt verbonden met ANCHESENAMOEN. Zij was eveneens de dochter van Akhenaton die hij echter verwekt had bij Koningin Nefertiti. Nefertiti zou later zijn mederegentes en gelijke worden. Ondanks dat ANCHESENAMOEN en TUT-ANKH-AMON halfbroer en halfzus waren, was hun onderlinge liefde gemeend en intens. Getuige daarvan zijn de veelvuldige autobiografische teksten en afbeeldingen waar ze elkaar in poëtische bewoordingen hun liefde verklaren.  De edelman en vizier Ay werd na de dood van AKHENATON en het verdacht overlijden van TUT-ANKH-AMON op hoge leeftijd tot farao gekroond. Alles wijst erop dat Ay en/of Horemheb de jeugdige soeverein op negentienjarige leeftijd hebben vermoord. Hij werd gewoon gebruikt, om de troon te kunnen warm houden.

HOREMHEB liet na Akhenaton's dood alle verwijzingen naar de ketterse godsdienst verwijderen en nam afstand van alle familieleden. Daarvan getuigen de vondsten die gedaan werden om en nabij de 9de pyloon in de tempel van Karnak. Honderden steenblokken (Talatat) die afkomstig waren van de muur van Akhenaton en de door hem gebouwde zonnetempel werden onder de pyloon teruggevonden. Na de dood van TUT-ANKH-AMON en farao AY kroonde Horemheb zichzelf en met instemming van de Amon priesters tot farao. Ze waren hem goedgezind daar hij de oude godsdiensten had hersteld. Op het einde van zijn regeringsperiode die 28 jaar duurde, werd hij echter geestesziek. In 1319 v.C. nam Ramses I, die eveneens niet van adellijke afkomst was, de macht over en stichtte hij de 19de dynastie.  Onlangs heeft een autopsie rapport en een forensisch onderzoek uitgewezen dat de jonge TUTANCHAMON wel degelijk vermoord werd door Ay en/of Horemheb die waarschijnlijk beiden en onderling onder één hoedje speelden.

Het graf van Horemheb (KV 57) werd ontdekt door de Engelsman Edward Ayrton op 22 februari 1908. Het graf is heel diep en zeer indrukwekkend. We passeren eerst twee corridors (1) en (2) die onafgewerkt zijn en waar men de verschillende stadiums kan zien hoe via rode rasterlijnen de tekeningen gemaakt werden. In het voorportaal (3) zijn de muurschilderingen van een ongekende kleurenpracht en verfijnde details. Het lijkt net of ze één uur geleden gemaakt zijn.

Links: Hor-em-heb mery-en-Amen

Rechts: Djeser-kheperu-ra setep-en-Ra

De valse grafkamer (4) werd gebouwd als een echt graf inclusief met geplaasterde muren en grafschilderingen om de grafrovers te misleiden. Helaas werd de valse plaastermuur (a) afgebroken door de vindingrijke dieven die zich toegang verschaften tot de echte grafkamer. In kamer (5) zien we hoe HOREMHEB ANUBIS, HORUS, OSIRIS en ISIS ontmoet.

         HATHOR en NEFERTEM            ISIS troon embleem

In kamer (6) zien we op (b) hoe hij omhelsd wordt door HATHOR en op (c) zien we NEFERTEM, HARSIESIS en ANUBIS die hem hulde brengen. De muurschilderingen zijn van een adembenemende kleurenpracht en schoonheid. In de sarcofaagkamer (7) zien we op (d), (e), (f), (g) en (h) de uren van de nacht uit het Boek van de Poorten.

De sarcofaag is gemaakt van rood graniet en heeft op elke hoek een beeltenis van ISIS, NEPHTIS, SELKIS en NEITH die met gespreide vleugels de mummie bewaken. In de laatste kamer zien we op (i) en (j) de volledige scene waar OSIRIS en zijn 42 rechters oordelen over het lot van de ziel van HOREMHEB.

  De sarcofaag van HOREMHEB      Scène uit andere graf HOREMHEB

Toen HOREMHEB nog een generaal was en totaal niet kon voorzien dat hij ooit in zijn leven het tot farao zou schoppen, nam hij net zoals alle notabelen zijn voorzorgen voor een permanent verblijf in het hiernamaals. Hij was oorspronkelijk van SAKKARA afkomstig en had zijn graf aldaar reeds laten bouwen. Hierboven ziet u een scène uit het graf, die schrijvers (Scriba's) voorstellen.

Generaal-farao Horemheb offert wijn aan Harsiësis en groet Hathor "Imenti", meesteres van het Westen.

IK WAS TER PLAATSE OP...

5 november 1994 en was ik persoonlijk getuige van de enorme schade die aan het graf werd toegebracht door binnenspoelend regenwater. Op dat moment woedde er drie dagen lang de moeder van alle onweer stormen. Gemiddeld om de 50 jaar gebeurt het dat er een complex ultraklein lagedrukgebied zich boven Luxor en omgeving nestelt. Dit gaat gepaard met het verschijnen van typische bloemkoolwolken vergezeld van hevige donder en bliksems. Voorwaar, het is werkelijk een anachronisme wanneer men getuige is van deze hevige stortregens en hagelbuien in dit normaal kurkdroge hete woestijngebied.

Terwijl ik tot de enkels in de modder stond, zag ik het water binnenstromen in het diepe graf dat geen beschermende dijken bezit. Het water stond halverwege de sarcofaag ruimte met zijn prachtige kleurrijke muurschilderingen. Er werden de dag nadien, wanneer de ergste onweersbuien uitgedoofd waren, pompen in het graf aangebracht om de massa's water er uit te pompen. Maar de grootste schade had helaas al plaats gevonden, toen het water langzaam verdween.

De dag nadien, gebeurde er in een klein dorpje enkele kilometers boven Qena een zeer ernstige treinramp, veroorzaakt door het wegspoelen van de treinrails. De schuldige daarvan was eveneens deze felle onweersstorm. De goederentrein gevuld met kerosine (vliegtuig brandstof) ontspoorde ter hoogte van het dorpje. De brandende vloeistof kwam terecht in het kleine dorpje aan de oostelijke oever van de Nijl, terwijl iedereen nog aan het slapen was. Door de brandende vuurstormen die doorheen de huizen raasden, verloren meer dan 400 mensen het leven. Het waren toen zware en moeilijke dagen voor de Egyptische bevolking.

Bij mijn laatste bezoek in maart 2004 vernam ik dat de restauratiewerken volgens schema worden uitgevoerd. De vermoedelijke heropening van het graf voor publieke toegang zou plaats vinden in de herfst van het jaar 2008. Maar intussen is deze datum wegens problemen met de restauratie reeds verschoven naar het jaar 2010.