DAL KONINGINNEN

AMONHERKHOPESHEF

Een bezoek aan het 'Dal der Koninginnen' is als de spreekwoordelijke kers op de taart. De mooiste muurschilderingen bevinden zich in de graven van de kinderen (prinsen) van RAMSES III en met name de graven van Amonherkhopeshef en Khaemwast. Het graf van Nefertari is NIET inbegrepen in het bezoek. Uw ticket is geldig voor twee graven.


INTRO | PLAN | KHAEMWAST | AMONHERKHOPESHEF | THITI  | NEFERTARI


 
 

Ontdekt door de Italiaanse egyptoloog ERNESTO SCHIAPARELLI in 1903

 

            Amonherkhopeshef

Circa 1175 v.C. 20ste Dyn.

QV 55

De mummie werd nog niet teruggevonden

In de Vallei der Koninginnen werden de prinsessen en de prinsen van de 18de, 19de en de 20ste Dynastie begraven. In het Arabisch noemde men de vallei WADI-EL-MELIKAT. De andere Arabische benaming Biban-el-Harim (Poort van de Harem) werd minder vaak gebruikt. In de faraonische tijden noemde men deze vallei "TA SET NEFERU" wat letterlijk vertaald, de "zetel der schoonheid" betekent.  De ontdekkingen van de graven gebeurde in 1903 door de Italiaanse archeoloog ERNESTO SCHIAPARELLI (1856-1928).


De grafbouwers ontdekten algauw dat de structuur van de rotsformaties van een zeer korrelige aard waren en gebruikten daarom andere technieken dan in de Vallei der Koningen door ondermeer kalkpasta (MUNA) op de muren te smeren. De Vallei was oorspronkelijk uitsluitend bestemd voor de begrafenissen van de koninginnen en de prinsessen. Toen de kinderen van Ramses III stierven aan de gevolgen van een waterpokkenepidemie maakte hij een uitzondering op de regel en begroef hij de prinsen naast hun moeders.  De benaming van de Vallei is dus misleidend.


   

Prins AMON-HER-KHOPESHEF II en RAMSES III


De prins draagt de traditionele haarlok opzij en bezit een kaalgeschoren kruin. De achtergrondkleur van de muurschilderingen is witgeel en contrasteert perfect met het kobaltblauw en het saffiergroen dat verwerkt is in de gelaatstrekken van de verschillende goden. Hij was één van de 4 zonen van RAMSES III (1194-1163 v.C. 20ste Dynastie) waarschijnlijk verwekt bij koningin Isis. Hij stierf op zeer jonge leeftijd (15 jaar ??) aan een infectieziekte. Waarschijnlijk betrof het hier een epidemie van waterpokken die hem en zijn broers fataal werden. De scènes zijn van een ontroerende aard en beschrijven het verdriet van RAMSES III terwijl hij zijn overleden zoon aan de goden voorstelt. Als ik ter plaatse tegen mijn medereizigers vertel, dat het graf nooit gerestaureerd werd en dat het in deze ongeschonden toestand werd gevonden, bekijken ze me ietwat ongelovig aan. De kleuren lijken net of ze enkele uren geleden zijn aangebracht.


   

(links) Nephtys, Isis, Ramses III, Amon Her Khopeshef II, Hapi, Ramses III - (rechts)Amon-her-Khopechef II, Ramses III, en  Imseti (één van de Horus kinderen)


Daarom past men hier strikte maatregelen toe om het graf nog voor eeuwen te kunnen bewaren door geen uitleg te laten geven door uw Egyptische gids (in het graf zelf). Hij zal dit in de schaduw onder een afdakje uitvoeren (buiten het graf) en dit gedurende een tiental minuten. Waarna 10 toeristen per keer het graf binnen mogen gedurende 10 minuten.  Uw fototoestellen moeten BUITEN het graf blijven. WAAG het niet om toch stiekem een foto te nemen in het graf. De tempelbewakers zullen u ZEER HARD aanpakken en uw filmrolletje uit uw fototoestel SLEUREN + een vermaning aan het adres van uw EGYPTISCHE gids dat hij zijn groep beter onder controle moet houden. Gedraag u dus niet als een DOMME TOERIST of een egoïstisch individu.


RAMSES III begroet de godin ISIS


Daar de prins te jong was om alleen in de onderwereld te vertoeven, vergezelde zijn vader hem op zijn reis naar het hiernamaals. Amon Her Khopeshef bezit een zwarte haarlok die hij opzij draagt. Dit symboliseert zijn jeugdigheid. In zijn hand houdt hij de veer van MAÄT vast die de waarheid en de gehoorzaamheid aan zijn vader symboliseert. Toen het graf ontdekt werd in februari 1903, bevond de mummie zich niet in de sarcofaag en werd ze nooit meer teruggevonden. De restanten van een foetus van zes maanden werd in een mandje gevonden (buiten het graf) in een zijtak van de vallei. Ernesto SCHIAPARELLI wist echter met zekerheid dat het embryo ooit in de sarcofaag had gelegen, daar de grafrovers daarvoor te veel sporen hadden achter gelaten die bewezen dat ze de inhoud van de sarcofaag hadden geroofd en dan achteloos in een zijtak van de Vallei hadden gegooid. Over het feit waarom het embryo zich in de sarcofaag bevond, zijn er thans drie mogelijke theorieën in omloop.



Een theorie stelt dat de koningin-moeder ISIS zo overmand was door verdriet dat ze een miskraam  kreeg en de foetus in de sarcofaag plaatste. Het skelet van de foetus kan men bezichtigen in een kleine vitrinekast in de rechter hoek van het graf. Een andere theorie stelt dat een arbeider uit de Deir el Medina Vallei heimelijk zijn dood geboren kind in de sarcofaag heeft geplaatst, zodat het verder in het hiernamaals kon leven. Nog een andere theorie stelt dat het gebruikelijk was om een foetus in een sarcofaag te plaatsen als symbool voor het herboren worden en bron van eeuwige jeugd. Welke theorie nu de juiste is, blijft voorlopig nog een open vraag en stof voor discussie tussen de liberale en de conservatieve egyptologen.


Op (a) zien we hoe de farao en zijn zoon wierook branden voor de demiurg PTAH-TATENEN (god met menselijke gedaante en aardse karaktertrekken). Op (b) zien we hoe beiden DUAMUTEF en IMSETI ontmoeten. Deze twee figuren die deel uit maken van de vier Horus kinderen loodsen Ramses III en Amon-her-Khopechef naar de godin ISIS (c), die over haar schouder kijkt en de farao bij de hand vasthoudt. Verder zien we HATHOR (d), HAPI, QEBSENNUEF (e), SHU (f) en NEPHTHYS (g). Deze laatste godin houdt als een troostend gebaar haar hand onder de kin van de farao. De kleuren zijn van een ongelooflijke helderheid en bezitten een diep contrast.