 |
GODENLIJST |
 |
Dit is een beknopte lijst van de goden en godinnen die vaak voorkomen in de tempels en de graven in Egypte. Van iedere god en godin wordt zijn of haar oorsprong besproken en toegelicht.
| CHNOEM |  |
Andere
namen : Khnemu, Khnum. Samen met zijn vrouw
SATIS en zijn dochter (of zijn
zuster ?) ANUKIS vormen zij de
TRIADE VAN ELEPHANTINE.
CHNOEM is een zeer oude water- en Nijlgod
die zijn oorsprong vindt in een periode lang voor de Vroeg
Dynastieke tijd. Waarschijnlijk werd hij overgenomen van een volk (?) dat
hier leefde nog voor de opkomst van de Egyptenaren. Zijn cultuscentrum bevond
zich in ASWAN (het vroegere
SUNT). Hij bezat
verschillende heiligdommen op het SENMUT
eiland (het huidige
Biggeh
eiland) en in de oude stad YEBU
(het zuidelijke punt van ELEPHANTINE
eiland). Hij was de god van het eerste cataract
en kon naar believen het Nijlwater peil laten stijgen
of dalen. Zijn naam wordt vernoemd op de hongersnood
stele van het SEHEL
eiland als de redder van een zeven
jaar durende hongersnood. De tekst is ogenschijnlijk geschreven en gedateerd ten
tijde van farao DJOSER (TCHETER).
Het gaat hier echter om een handige vervalsing van de priesters ten tijde van de
Ptolemeeën om zo meer land te kunnen opeisen in naam van hun cataractgod
CHNOEM. Hij wordt afgebeeld als een man met
een rammenhoofd en gedraaide horens. Meestal draagt hij de witte kroon van
Egypte met een URAEUS
slang. In sommige scheppingstaferelen draait hij de zielen (KA)
van de mensheid op zijn pottenbakkerswiel. Hij creëerde zichzelf om daarna de
zonnegod RA en de andere goden te
scheppen. Vreemd genoeg bestaat er hierover geen doctrine. Waarschijnlijk hadden
de priesters in Aswan te weinig invloed om hun lokale god te
laten promoveren tot rijksgod. De oppergod
ATOEM bezit kenmerken van
CHNOEM. De god
CHNOEM kan zich manifesteren in
zeven andere samensmeltingen met lokale goden. Een vorm van hem die we
vaak tegenkomen is de ram met vier
hoofden. De vier hoofden staan symbool voor
de vier elementen (vuur, lucht, water en aarde). Het eerste hoofd is van
AMON, het tweede hoofd is van
SHU, het derde hoofd is van
SEB en het vierde hoofd is van
OSIRIS. De best bewaarde
Grieks-Romeinse tempel bevindt zich in
ESNA die volledig aan hem gewijd is. Hier vormt hij tezamen met
NEITH en
MENHYT de
TRIADE VAN ESNA.
Dit is een lokale variant die nergens anders
voorkomt.