GEOGRAFIE FAUNA EN FLORA

DE NIJL | LANDSCHAP | KLIMAAT | ECONOMIE | BEVOLKING | POLITIEK | FAUNA

De fauna en flora van Egypte is voorlopig in de meeste regio's nog ongerept en onbezoedeld. Het grote gevaar voor totale vernietiging schuilt in het stijgende toeristenverkeer en de drang naar winst op korte termijn door de lokale bevolking.  In de badplaatsen aan de Rode Zee kust  Hurghada, Sharm-El-Sheikh en Safaga wordt er nog steeds illegaal RODE KORAAL aan de toeristen verkocht. In Aswan zijn er nog steeds verkopers die illegaal opgezette dieren (krokodillen, schildpadden enzovoort...) aan de toeristen proberen te versjacheren. Al deze handelingen zijn STRAFBAAR voor zowel de toerist als de lokale verkopers. U RISKEERT een gevangenisstraf en een ZWARE BOETE indien u betrapt wordt op het uitvoeren van deze illegale producten aan de grenscontrole. Ook het plukken van bloemen en planten, hoe onschuldig deze daad ook moge lijken, blijft een STRAFBAAR FEIT. Wees daarom geen LOMPE toerist en draag bij tot de conservering van de fauna en flora van Egypte door de natuur te respecteren en deze met rust te laten.

Ik ken persoonlijk maar een handjevol Egyptische gidsen die zich bekommeren om de bescherming van de Fauna en Flora van Egypte en die tevens lid zijn van de milieu organisatie GREENPEACE. Voor de overgrote meerderheid van de Egyptische gidsen is de conservering van het milieu een ondergeschikt gegeven en staan ze er zelfs niet bij stil of nemen ze zelfs de moeite niet om erover te spreken met hun klanten. De andere grote boosdoener en oorzaak van heel veel ellende is de organisatie LONELY PLANET die op hun website en via hun (walgelijk racistische) REISGIDSEN de kandidaat ongewassen en ongeschoren zweterige rugzaktoeristen tips en trucs meegeven hoe ze onopgemerkt opgezette dieren het land kunnen uitsmokkelen.

De Hop of Hoepoe: Dit is Egypte's meest gekende resident en standvogel. Bij onraad zet hij zijn kuif rechtop en schreeuwt "Hoepoe", vandaar zijn toepasselijke bijnaam. Hij leeft voornamelijk aan de oevers van de Nijl waar hij zich met insecten voedt. Zowel in Luxor als in Aswan kom je hem regelmatig tegen. In het hiëroglyfenschrift heeft hij zijn eigen hiëroglief wat bewijst dat hij al heel lang in Egypte vertoeft.

De Blauwe reiger:  deze is voornamelijk een viseter en men ziet hem dan ook vaak in het natuurreservaat "Bar Bar" (Aswan). Hij leeft in kolonie verband en nestelt graag in de hoge bomen op de talrijke eilanden van de "Bar Bar". Men ziet hem ook vaak om en nabij het visrijke Nassermeer. Zijn Engelse benaming luidt "Grey Heron", wat enige verwarring kan scheppen omtrent de kleur van zijn verenkleed. Zij roep is kort en krachtig. Wanneer vis op zijn menu ontbreekt, jaagt hij voornamelijk op insecten en is hij absoluut niet schuw om kleine amfibieën en knaagdieren te verorberen indien er niets anders in de omgeving meer beschikbaar is.

De Koereiger: Hij wordt vaak door de toeristen aangeduid met het steeds terugkerende cliché zinnetje "Hé... kijk daar eens... daar loopt een Ibis". Hij is in de verste verte zeker geen familie van de Heilige Ibis die trouwens in Egypte volledig is uitgestorven. De Koereiger kom je overal tegen in Egypte waar hij op de velden van de landbouwers zich te goed doet aan insecten en kleine knaagdieren. Hiernaast zie je hem in zijn typisch winterkleed. In de zomermaanden wordt hij terug spierwit. Op het Kitchener Island kan je hem niet alleen zien maar ook horen. Hij maakt met zijn keelzak een luid brommend geluid en dit voornamelijk tijdens de paartijd. Op Kitchener Island zijn de koereigers talrijk aanwezig.

De Bonte IJsvogel: of met zijn Engelse benaming "Kingfisher" tref je zowel aan nabij de oevers van het Nassermeer als de Nijl. Hij neemt een zwevende houding aan voordat hij in het water duikt om zijn prooi (vis) te verschalken. Dit noemt men "bidden". De Egyptische variant bezit een blauwe schijn in zijn verenkleed. In het natuurreservaat "Bar Bar" (Aswan) komt hij vaak voor. Hij is in Egypte een typische standvogel. Door vervuiling van het milieu wordt hij bedreigd. Dit is een waarschuwing voor het toekomstig lot van deze prachtige vogelsoort die zeer gevoelig is voor nefaste veranderingen in zijn biotoop.

HIBISCUS: of met zijn Egyptische benaming "Karkadé" is een gecultiveerde plant waarvan de gedroogde bloesems gebruikt worden om een infusie te maken die koud of warm kan worden gedronken. De variant die men op het Kitchener Island aantreft, bezit louter een decoratieve functie en is niet geschikt voor consumptie. De Karkadé met de beste kwaliteit is afkomstig uit Soedan. In de omgeving van de tempel van Kom Ombo bevinden er zich landerijen met gecultiveerde hibiscus of Karkadé. In Aswan kan je op de kruidenmarkt Karkadé kopen. Steeds hierop afbieden !

WATERHYACINT: of met zijn meer poëtische benaming "Nijlroos" is afkomstig uit het Amazone gebied (Brazilië) en werd begin vorige eeuw per ongeluk het land binnengevoerd. Deze plant is een gesel voor Egypte en zijn bevolking. Niet alleen verdubbelt deze plant elke week in aantal en gewicht maar verstopt ze ook constant de irrigatiekanalen en de sluisdeuren van Esna. Komt daarbij het feit dat deze plant de perfecte biotoop is voor een bepaalde soort zoetwaterslak die op zijn beurt als tussengastheer dient voor de gevreesde BILHARZOA worm die rivierblindheid (ongeneeslijk) veroorzaakt bij de mens. De plant heeft geen enkele voedselwaarde en is totaal nutteloos. Dit illustreert het feit dat planten afkomstig uit andere vreemde landen onherstelbare schade aan het milieu kunnen veroorzaken indien ze door onwetende toeristen worden ingevoerd. De plant is echter zeer goed gekend onder aquariumliefhebbers over heel de wereld die ze gebruiken als decoratie en om ook het water in het aquarium of in de vijver te zuiveren van visuitwerpselen en dode bladeren.

De PAPYRUS plant was reeds gekend onder de oude Egyptenaren die het gebruikten om papyrus rollen te kunnen vervaardigen. De moderne Westerse benaming "papier" is hiervan afkomstig. Nergens in Egypte komt papyrus nog in het wild voor. Daarom worden er speciaal langs de oevers van de Nijl in het Deltagebied papyruskwekerijen opgezet die de nodige papyrusplanten leveren aan de instituten (onder strenge staatscontrole) die er souvenirs voor de toeristen van laten maken. Egyptische artiesten schilderen op deze papyrusrollen faraonische motieven en scènes en dit volledig met de hand. De papyrusplant kan meer dan 2 meter hoog worden. In Aswan tref je hier en daar nog enkele zeldzame exemplaren aan die in het wild groeien. De toeristen verwarren heel vaak het aanwezige pluimriet met de papyrusplant.

KAMEEL? of DROMEDARIS ? Op mijn (voormalig) werk had ik collega's die behalve cultuurbarbaren ook Vlaams Blok gezind waren en steeds zonder uitzondering voor deze walgelijke partij stemden. Wanneer zij mij jenden of beledigden riepen ze steevast naar mij: "Arafat...! Keer maar zo vlug mogelijk terug naar uw apenland en kruip maar op uw kameel". Dan repliceerde ik heel kalm met het volgende zinnetje : "Waarde collega, mag ik u erop wijzen dat er in Egypte GEEN kamelen aanwezig zijn en dat het hier steeds dromedarissen betreft... die slechts één bult bezitten". Vanwaar komt nu eigenlijk deze eeuwenlange Babylonische spraakverwarring? De oorzaak moeten we zoeken bij de Engelsen die steevast een dromedaris aanduidden als "CAMEL". In hun taalgebruik maken ze geen expliciet onderscheid tussen een kameel (met twee bulten) en een dromedaris (met één bult). Zo is dit ook het geval op het pakje sigaretten van het wereldberoemde merk CAMEL waar een dromedaris staat afgebeeld..... met één bult, die ze nog steeds tot op heden.....CAMEL noemen. De DROMEDARIS is een typisch woestijndier dat maanden zonder water kan overleven. Wanneer hij in een oase bijtankt, kan hij gemakkelijk 100 liter water in één keer naar binnen werken. Voor de nomaden en de Bedoeïen is dit dier hun bestaan zekerheid niet alleen als transportmiddel maar ook vanwege het vlees, de melk en de wol. Thans dient de kam...heu, ...ik bedoel...de dromedaris, als vermaak voor de toeristen en dit voornamelijk in Aswan en nabij de piramiden in Gizeh.

KROKODILLEN?..... NIJLPAARDEN? Ook een ander veel voorkomend misverstand is het feit dat veel mensen denken, die nog nooit in Egypte geweest zijn of lectuur hierover hebben gelezen, dat de Nijl massaal door krokodillen en nijlpaarden wordt bevolkt. Beide diersoorten zijn reeds op het einde van de 19de eeuw totaal verdwenen. Op het Nassermeer (in het middengedeelte) zijn de krokodillen de laatste 20 jaar in bescheiden aantallen teruggekeerd. Iets wat de lokale vissers aan den lijve hebben ondervonden daar er regelmatig vissers aangevallen worden door deze dieren. Soms gebeurt het (heel zelden) dat een zeer jonge krokodil van minder dan 10 cm lengte de tocht door de turbines van de Nieuwe Stuwdam in Aswan overleeft en gedijt in het tussenmeer dat ligt tussen de oude en de nieuwe stuwdam. Zijn overlevingskansen zijn echter zeer klein daar het tussenmeer zeer sterk vervuild is door het dag en nacht op en afvaren van de motorbootjes (benzine en motorolieverlies) die de toeristen naar het Agilka eiland vervoeren om de Philae tempel te kunnen bezoeken. Om Nijlpaarden te kunnen zien moet je verder reizen tot voorbij het 5de cataract dat gelegen is in Soedan en dat voorbij de samenvloeiing van de Witte en de Blauwe Nijl in Khartoum.

De NIJL... een OPEN RIOOL? Dit is helaas geen misverstand maar een KEIHARDE werkelijkheid. Door het volledig ontbreken van bewoning en industrie is het Nassermeer (voorlopig) gespaard gebleven van vervuiling. In Aswan kan je dan ook zonder problemen voor uw gezondheid, zwemmen in de Nijl en is het water er kristalzuiver. Op het traject Aswan - Luxor varen er echter dag en nacht ongeveer 340 Nijlcruisers op en af. Met gemiddeld 80 passagiers aan boord per kruiser die dag en nacht urine en feces lozen in de Nijl zijn zij mede verantwoordelijk voor 30 procent van de totale vervuiling van de Nijl. Komt daarbij nog het feit dat alle keukenafval, inclusief plastic flessen en plastic bestek, door het personeel in de Nijl wordt gekieperd. Ook afgedraaide olie en chemicaliën die gebruikt worden in de machinekamer worden permanent geloosd in de Nijl. Er bestaat hiervoor geen enkele wetgeving of milieurichtlijn afkomstig van, of uitgevaardigd door de regering. Nog een ander veel voorkomend probleem is het feit dat alle water dat aan boord wordt gebruikt om te douchen en dat gebruikt wordt in de keuken (80 passagiers per kruiser x 340) rechtstreeks uit de Nijl wordt opgezogen. De watertanks aan boord hebben onvoldoende capaciteit om de 80 passagiers dag en nacht van een constante watertoevoer te voorzien. Dus komt alle verbruikte water in principe rechtstreeks uit de Nijl.

Ik ken deze problemen maar al te vaak daar ik zelf op een schip werkzaam geweest ben. De drie krachtige  UV-stralers aan boord zorgen er in principe voor dat alle kwaadaardige bacteriën worden geëlimineerd. Maar de WET VAN MURPHY maakt in Egypte soms overuren en gaan deze UV-stralers vaak stuk en worden deze nooit tijdig vervangen en/of hersteld. Indien dit het geval is, krijg je een spectaculaire stijging van meer dan 150 procent ziektegevallen aan boord zoals zijnde diarree en voedselvergiftiging. Wanneer de Egyptische gidsen ziek worden evenals het personeel...dan weet ik meteen dat er weer eens een UV-straler stuk is en niet tijdig werd vervangen. De overige 70 procent vervuiling van de Nijl is afkomstig van de zware industriegebieden gesitueerd in Kom Ombo, Edfu, Nag Hammadi en Helwan. De afvalstoffen van deze fabrieken worden onbehandeld in de Nijl geloosd. Ook de riolen van de steden langs de Nijl worden onbehandeld in de rivier geloosd. Wanneer men voorbij Cairo metingen uitvoert in verband met de aanwezigheid van zware metalen (Cadmium, Lood en Kwik) en bacteriën dan heeft men reeds 500 maal de Europese normen overschreden.

Eens was de Thames rivier in Engeland de zwaarst vervuilde rivier ter wereld. Door een doorgedreven programma uit te voeren door o.a. langs de gehele lengte van de Thames rivier waterzuivering stations te bouwen en een zeer strenge wetgeving te hanteren op schepen die afvalstoffen lozen, werd na 15 jaar de Thames rivier weer zuiver en is de zalm er teruggekeerd. Met het aanbreken van het nieuwe millennium is het aller-noodzakelijkst dat Egypte een doorgedreven milieuprogramma opstelt en investeert in waterzuiveringstations. Daar Egypte een land is in volle ontwikkeling en kampt met economische en politieke problemen is dit zeker niet het eerste punt op de agenda. Misschien zal binnen 20 jaar de eerste stappen kunnen gezet worden om de Nijl en de bijbehorende fauna en flora terug leefbaarder te maken. Wat ik sterk betwijfel.