ESNA TEMPEL HYPOSTELENZAAL

Een bezoek aan de 'TEMPEL van ESNA' wordt door slechts drie touroperators uitgevoerd. Deze Grieks-Romeinse tempel mag dan de kleinste tempel in Boven-Egypte zijn, ze is zeker niet de minste, wat kleurenpracht en geschiedenis betreft.

INTRO | 3-D PLAN | GESCHIEDENIS | HYPOSTELENZAAL | SLUIZENCOMPLEX

We wandelen van de ligplaats naar de SOUK die in feite niets meer is dan een nauw straatje waar er ontelbare kraampjes gehuisvest zijn. Probeer aan de verleiding te weerstaan en volg uw Egyptische gids. Het vaarprogramma is zo voorzien dat we na het bezoek van de tempel rechtstreeks doorvaren naar EDFU. Dus probeer geen tijd te verliezen bij de kraampjes zodat uw medereizigers in de groep de tempel aan een aangenaam tempo kunnen bezoeken. We laten ons toegangskaartje controleren en dalen via de trap (wees voorzichtig!) naar het tempelniveau dat zich 9 meter onder het straatniveau bevindt.

De HYPOSTELENZAAL is het enige bouwwerk dat nog overgebleven is. Er bevinden zich binnenin 24 zuilen in composietstijl die elk uniek zijn door hun planten- en bloemen motieven. De voorste 2x3 zuilen zijn verwerkt in de voorkant van de tempel aan de binnenkant. Wanneer we ons naar (f) begeven zien we op de zoldering goed bewaarde voorstellingen van de oude Egyptische dierenriemtekens. Via computerprogramma’s weten we nu welke moderne sterrenbeelden corresponderen met de antieke constellaties. Zo is bijvoorbeeld de helderste ster SIRIUS, representatief voor de godin ISIS en werd deze ster door de oude Egyptenaren SOTHIS (Grieks) of in het Oudegyptisch SOPDET genoemd. Deze tak van de egyptologie behoort tot de aparte wetenschap van de ARCHEO-ASTRONOMIE met als subtak de hemelmechanica. Deze hobby heeft vele jaren geleden mijn interesse aangewakkerd voor de egyptologie.

Astronomische scènes op het plafond

Op de buitenkant van de tempel (rechts) zien we onder de geïmiteerde scène (uit Abu Simbel) van de farao met de tamme leeuw een merkwaardige hiëroglief. Het zijn de jongste hiëroglyfen in de tempel zelf en werden sterk beïnvloed door de eerste vroege Kopten. Het was de inspiratiebron voor de later afbeeldingen van de Heilige Sint-Joris (Saint-George in het Engels en GIRGIS in de Koptische taal) die te paard een draak bestreed. Er zijn sterke gelijkenissen met de god Horus die met een lans zijn aartsvijand Seth doorboort.

Een andere typerende afbeelding van de god Choem kan men bemerken in de vorm van een hiëroglyfen stripverhaal (van links naar rechts) - De god Choem draait de ziel (Ka) van de farao op een pottenbakkerswiel terwijl een pottenbakker hetzelfde doet op zijn eigen pottenbakkerswiel. De Ka en de Ba zijn de oud Egyptische equivalenten voor de ziel van zowel een levende als een afgestorven persoon en zijn niet vergelijkbaar met onze moderne zienswijze.

Een steeds terugkerende hiëroglyf is de 'Negen Bogen'. Dit is een symbolische voorstelling van de negen boogvolkeren die als de vijanden van de oude Egyptenaren werden beschouwd en dit doorheen alle dynastieën.  Binnenin de tempel kan men het thema van de ziel verder uitgediept zien in de vorm van een foetus in de baarmoeder die de Ka (ziel) ontvangt. De oude Egyptenaren waren heel goed op de hoogte van de geneeskunst en het menselijk lichaam.

Op (a) zien we keizer COMMODUS (180-192 n.C.) die in de vorm van HORUS netten binnendrijft waar behalve vis en waterplanten ook vijanden in gevangen zitten. CHNOEM helpt keizer COMMODUS om de netten aan land te slepen. De kunstenaar heeft de 2 scènes door elkaar heen laten lopen door de oprichting van de tempel uitgevoerd door de godin Seshat te laten overvloeien in de visnet scène. De godin Seshat slaat een paal in één van de knopen van het visnet. Aan deze paal werd een meetlint bevestigt om het grondvlak van de tempel af te bakenen. In de laatste 19 jaar heb ik tot mijn ontzetting en afgrijzen moeten vaststellen dat elk jaar er grote stukken uit deze scène afbrokkelen die nadien haastig opgevuld werden met cement.

De oorzaak is het stijgende grondwater dat salpeter en zout in de muren laat sijpelen door het osmotische effect en die de structuur van de muren verandert in een geelachtig poeder. Op (b) zien we hoe offerandes gemaakt worden aan CHNOEM. Op (c) bemerken we een pottenbakkerswiel dat aangeboden word aan CHNOEM. Tussen (b) en (c) bevindt er zich een poort die vroeger naar het allerheiligste van de tempel leidde. Dit gedeelte bestaat nu niet meer. We wandelen nu naar buiten waar we de buitenste bas-reliëfs zullen bekijken. (d), (e), (h) en (g).

De Romeinse keizers CLAUDIUS en VESPANIANUS die de voornaamste bouwheren waren, worden afgebeeld terwijl ze hun vijanden bij de haren sleuren. In de volledige tempel zijn er vermeldingen te lezen van volgende Romeinse keizers : DOMITIANUS, TRAJANUS, HADRIANUS, SEPTIMUS SEVERUS, CARACALLA (met zijn gekruiste been) en DECIUS. De Romeinse bas-reliëfs werden haastig geconstrueerd en de hiëroglyfen werden slordig gekopieerd wat de ontcijfering soms moeilijk maakt. De Ptolemaische bas-reliëfs zijn heel wat beter van kwaliteit en detail. Hiermee eindigt ons bezoek aan de tempel van ESNA. We wandelen terug naar onze Nijlcruiser. Hou zeker rekening met het afgesproken vertrekuur wanneer de Nijlcruiser de sluis zal binnenvaren.