DYNASTIEËN INTRODUCTIE

De huidige kennis van de dynastieën hebben wij te danken aan de geschriften van de hogepriester Manetho en de koningslijsten die zich in de tempel van Abydos bevinden. De koningspapyrus van Turijn, de Israëli stele, verwijzingen in het Oude Testament en de Palermo steen zijn de aanvullende bronnen waarmee hiaten in de Koninklijke geschiedenis werden opgevuld. Vanaf 1822 (de ontcijfering door Jean-François Champollion) wordt de indeling van de dynastieën in welbepaalde tijdsperioden de absolute standaard in de egyptologie. Deze indeling wordt tot op heden nog altijd gehanteerd door de moderne egyptologen. Helaas zijn de exacte jaartallen waarin de farao's regeerden, niet bepaald uniform te noemen. Het resultaat hiervan is dat in de geschiedenisboeken die door verschillende eminente egyptologen werden geschreven, er steeds verschillende jaartallen worden vermeld. De egyptologen en de amateur egyptologen zijn dus verplicht om voor een bepaald systeem te kiezen indien ze een uniforme verhandeling (in mijn geval deze website) willen schrijven.

Op deze website gebruik ik de jaartallen van de Engelse egyptoloog Peter A. Clayton die over het algemeen courant aanvaard worden in Egyptologische middens. Sommige conservatieve egyptologen hanteren een datering systeem dat gebaseerd is op de gemiddelde levensduur van een generatie. De liberale egyptologen hanteren de meer wetenschappelijke methode waarbij de Sothis periode wordt gebruikt. De Sothis periode bedraagt 1.460 jaar en werd driemaal in de geschiedenis uitvoerig vermeld. Het oud Egyptische kalenderjaar telde 360 dagen, aangevuld door 5 extra epagomenale dagen waarop de 5 goden van de Enneade (Osiris, Isis, Seth, Horus en Nephtys) werden geboren. Door het ontbreken van een schrikkeljaar verschoof de civiele kalender elke vier jaar één dag vooruit. Het resultaat hiervan was dat na 730 jaar de civiele winter begon in de astronomische zomer. Papyrussen ten tijde van de regering van Amenehmet III (1842-1779 v.C.) vermelden deze vreemde gebeurtenis als volgt "De zomer komt in de winter,de maanden zijn omgedraaid en de uren van de dag zijn in verwarring". Na 1460 jaar was de civiele kalender terug synchroon met de astronomische kalender. Dit feit gebeurde op de magische Sothis datum wanneer de ster Sothis (Sirius) heliaklisch opkwam (juist voor de zonsopgang) ongeveer gelijktijdig met het overstromen van de Nijl op 17 juli. Het Siderisch jaar, gerekend vanaf de doorgang van een ster over de meridiaan van Greenwich tot de volgende doorgang duurde 365,25636 dagen. Dit is een universele sterrenklok die gebruikt wordt bij het dateren van de belangrijkste geschiedkundige gebeurtenissen. Het Tropisch jaar duurt 365,24219 dagen en wordt gerekend van lentepunt tot lentepunt. Het lentepunt of equinox is het tijdstip wanneer de dag en de nacht even lang duren op de planeet Aarde.

Een ander astronomisch verschijnsel is de precessie van de aardas. De precessie is het langzaam tollen van de aardas over een periode van 26.000 jaar. Een zichtbaar resultaat hiervan is het verschuiven van de dierenriem tekens. Elke 2.166 jaar verschuift er één dierenriemteken (2.166 x 12 Tekens = 26.000 jaar). We leven nu in het Vissen tijdperk. Na het jaar 2.000 zullen we in het Aquarius tijdperk leven. Een ander zichtbaar fenomeen is dat gedurende deze cyclus verschillende andere sterren de nieuwe poolster worden. In het piramiden tijdperk was in 2686 v.C. de ster Thuban (in het sterrenbeeld de Draak) de poolster. Het precessie verschijnsel was de oude Egyptenaren reeds bekend en vormt de basis van de spectaculaire ontdekkingen van de liberale amateur egyptoloog Robert Bauval. Hij is de geestelijke vader van de Orion Correlatie Theorie dat fanatiek wordt bestreden door de oerconservatieve egyptologen. Zijn theorieën steunen op wetenschappelijke bewijzen en zal met het verstrijken van de tijd uiteindelijk aanvaard worden door alle egyptologen.

Manetho was een hogepriester die leefde ten tijde van de regeringen van Ptolemee I Soter I (305 - 282 v.C.) en Ptolemee II Philadelphus (285 - 246 v.C.). Over zijn leven weet men heel weinig. Waarschijnlijk werd hij geboren in Mendes of in Heliopolis. Hij was een inheemse Egyptenaar die de hiëroglyfen kon lezen en schrijven. Toen Ptolemee II co-regeerde (282 tot 285 v.C) met zijn vader Ptolemee I kreeg hij de opdracht om een geschiedenisboek over Egypte te schrijven. De Aegyptiaca was een heel lijvig werk dat vele papyrus- en (later) perkamentrollen in beslag nam. Hij was de hogepriester van de tempel van Sebennytos bij het huidige Samannud in het Deltagebied. Hij had toegang tot de bibliotheek van Alexandrië die gebouwd werd in opdracht van Ptolemee I. Hij bezocht ook verschillende andere bibliotheken die verspreid lagen over Egypte. Hij stierf op jonge leeftijd door een onbekende reden. Zijn naam "Manetho" betekende "Geliefde van Thot" of "Geschenk van Thot". Thot met het ibis hoofd was de god van de schrijvers.

Helaas zijn de Aegyptiaca en duizenden andere belangrijke geschriften verloren gaan toen de bibliotheek van Alexandrië in brand werd gestoken tijdens de verovering van Alexandrië door Julius Caesar in 47 v.C. Uiteindelijk werd de bibliotheek en het Museon, vier eeuwen later, voorgoed vernietigd tijdens de tweede grote brand in 391 n.C. Bisschop Cyrillus die leefde ten tijde van keizer Theodosius I de Grote (379-395 n.C.) gaf zijn volgelingen de opdracht om de wiskundige Hypathia levend te villen en de bibliotheek in brand te steken. Deze mooie en geleerde dame was de laatste bewoonster en bewaakster van deze reusachtige bibliotheek. Cyrillus werd na zijn dood heilig verklaard. Daar er niemand meer was om de kennis van de hiëroglyfen te onderwijzen verstomden de teksten in de tempels en de graven. Dit was het begin van een barbaarse periode dat zou uitmonden in de duistere middeleeuwen. Gelukkig heeft de joodse historicus Josephus Flavius (1ste eeuw n.C.) kopieën gemaakt van Manetho's opus magnum, de Aegyptiaca. Ook de historici Eusebius (ca 320 n.C.), Julius Africanus (ca 220 n.C.) en Syncellus (ca 800 n.C.) hebben uittreksels geschreven. Helaas spreken sommige uittreksels elkaar tegen en bezitten we enkel een gebrekkige en fragmentarische kennis van het gehele oeuvre van Manetho. Dit is de reden waarom sommige egyptologen elkaar hiervoor in de haren vliegen en er nog steeds discussies aan de gang zijn over de correcte jaartallen van de regeringen van de farao's. Ook de farao's zijn verantwoordelijk voor een onvolledig beeld van de geschiedenis door hun speciale denkwijze. Bij de dood van de oude farao hield de oude wereld op te bestaan en bij de kroning van een nieuwe farao werd de gehele wereld volledig opnieuw door hem geschapen. In feite begon er telkens een nieuwe jaartelling bij elke kroning van een nieuwe farao. Sommige wapenfeiten van bepaalde farao's zijn pure fictie of verdraaiingen van de waarheid. Gelukkig bestaan er nog andere kleinere geschiedkundige bronnen waarmee we de geschiedenis kunnen uit afleiden of met deze gegevens ze vervolledigen.