![]() |
18DE DYNASTIE |
![]() |
|
|
![]()
De 18de Dynastie is misschien wel de bekendste van alle dynastieën van het oude Egypte. Naast een aantal van Egypte's machtigste farao's, kende deze dynastie ook zwakkere figuren, zoals Tut-Ankh-Amon, wiens graf, ontdekt door Howard Carter in 1922, een van de grootste archeologische vondsten aller tijden was, daar deze gespaard was gebleven van rovers. De dynastie staat ook wel bekend onder de naam van Thutmosidische dynastie, omdat elk van de vier farao's die onder de naam 'Thutmosis' regeerden, als goede heersers worden beschouwd.
| AHMOSE | (1.570-1.546) |
NIEUWE RIJK 18de Dynastie 1570 - 1293 v.C. ![]() |
|
| AMENHOTEP I | (1.551-1.524) | ||
| THUTMOSIS I | (1.524-1.518) | ||
| THUTMOSIS II | (1.518-1.504) | ||
| HATCHEPSUT | (1.498-1.483) | ||
| THUTMOSIS III | (1.504-1.450) | ||
| AMENHOTEP II | (1.453-1.419) | ||
| THUTMOSIS IV | (1.419-1.386) | ||
| AMENHOTEP III | (1.386-1.349) | ||
| AMENHOTEP IV | (1.350-1.334) | ||
| SMENKHKARE | (1.336-1.334) | ||
|
|
(1.334-1.325) | ||
| AY | (1.325-1.321) | ||
| HOREMHEB | (1.321-1.293) |
Hatsjepsut,
en misschien twee andere inheemse vrouwen waarvan
bekend is dat zij tot farao werden gekroond, regeerden
tijdens deze periode, net zoals 'Akhenaton'
(Amenhotep
IV), de "ketterse farao" die samen met zijn vrouw
Nefertiti,
trachtte om de macht te breken van de
machtige priesters van Amon-Ra door Aton
als hun nieuwe rijksgod
te maken. Deze periode waarin deze dynastie
regeerde, wordt samen met de regeerperioden van de
19de en de
20ste dynastie het Nieuwe Rijk
genoemd. De bouwkunst, religie en cultuur waren op hun
hoogtepunt. Ik heb doelbewust de 18de Dynastie
een aparte webpagina gegeven. Klik op de
namen.
|
TUTANKHAMON
![]() (1.334-1.325) Tut-Ankh-Amon = 'Levend evenbeeld van Amon' Nebkheperure= 'Heer van de manifestaties van Ra' |
Tutankhamon Nebkheperure
was een jong gestorven farao van de 18de Dynastie. Hij
heette oorspronkelijk Tut-Ankh-Aton. Later werd om politieke en
ook religieuze redenen zijn naam veranderd in Tutankhamon,
wat zoveel betekent als: "Levend evenbeeld van Amon". Zijn
troonnaam Nebkheperure betekent: "Heer van de
manifestaties van Ra". Lange tijd werd gedacht dat
Nefertiti zijn moeder was, maar is men er tegenwoordig van
overtuigd dat hij een zoon was van Akhenaton bij één
van zijn bijvrouwen (vermoedelijk Kiya).
Tutankhamon was geen opvallende farao. Zijn beroemdheid is
vooral te danken aan het zeldzame feit dat zijn graf, toen het op
4 november 1922 door
Howard Carter werd gevonden, vrijwel ongeschonden bleek
te zijn. Het kleine graf bevatte meer dan
3.500 kunstvoorwerpen. Tutankhamon was
gehuwd met zijn halfzuster Ankhesenamoen en was hij de
troonopvolger van Akhenaton, hoewel er tussen hen
beiden waarschijnlijk nog een farao genaamd Smenkhkare
zeer kort heeft geregeerd. Of het een hij of een zij was, is moeilijk te
achterhalen. Tutankhamon was slechts
negen jaar oud toen hij tot
farao werd gekroond en ook erg jong toen hij stierf (negentien
jaar). Hij groeide op in de hoofdstad
Tell-El-Amarna. Aanvankelijk was zijn naam
Tut-Ankh-Aton, naar de Egyptische god
Aten, een zonnegod in de vorm van een zonneschijf die aanbeden
werd nadat Akhenaton een drastische wijziging in
de godsdienst van het Egyptische rijk had doorgevoerd door een zekere
vorm van monotheïsme in te voeren die de hogepriesters
volledig uitschakelden.
Onder de regering van Tutankhamon keerde Egypte terug
naar de traditionele religie van Egypte; de verering van alle oude
goden, vooral die van de oppergod Amon, deze werd in
ere hersteld en zweerde hij het ketterse geloof volledig af. Veel feiten
rond zijn korte regeringsperiode zijn nog steeds met raadselen omgeven.
Het is niet helemaal duidelijk waarom hij zo jong gestorven is. Op basis
van tweedimensionale röntgenopnamen suggereerde een Brits team in de
jaren zestig een schedelbreuk, wat de hypothese zou staven dat hij was vermoord door een klap op het achterhoofd
met een stomp voorwerp. Latere
onderzoeken spreken dit weer tegen. Het is wel duidelijk dat er in zijn
tijd grote spanningen waren in Egypte, nadat het religieuze beleid van
zijn voorganger Akhenaton tot grote chaos in het
Egyptische Rijk geleid had. Bovendien waren
er oorlogen, onder andere met de Nubiërs en de Hittieten. Een
paleisrevolutie viel ook niet uit te sluiten. Een lijkschouwing heeft uitgewezen dat hij
19 jaar oud was toen hij stierf en
ongeveer een lichaamslengte van 1,68 meter
bezat. Er zat 1 cm verschil tussen de lengte van zijn
benen en hij had een scheve ruggengraat. Hij stierf aan een
ontsteking in zijn knie, veroorzaakt door een breuk. De breuk zelf was
veroorzaakt door een val van een strijdwagen, waarschijnlijk gedurende
een jachtpartij, een geliefde bezigheid van de jonge farao. Of die val
een ongeluk was of dat iemand hem uit zijn strijdwagen heeft geduwd...
is onmogelijk om nog te kunnen achterhalen.
Tutankhamon werd opgevolgd door de veel oudere
hogepriester
Ay, een aangetrouwd lid van de Koninklijke familie. Ay
was de zoon van Yuya en Tuya
en ook de zuster van koningin Teje. Deze laatste de
echtgenote van Amenhotep III en tevens de moeder van
Amenhotep IV die later zijn naam liet veranderen in
Akhenaton. Volgens de
onderzoekers die de moordhypothese ondersteunden was hij mogelijk ook
zijn moordenaar toen de jonge prins meer zijn eigen wil begon door te
drijven. De regering van Ay duurde slechts
vier jaar en de farao na hem
(generaal Horemheb) verwijderde de namen van
Akhenaton, Smenkhkare,
Tutankhamon en Ay uit de annalen en de koningslijsten van het land om zo
deze ketterse periode aan de vergetelheid prijs te kunnen geven. Toch verstoorde
generaal Horemheb zijn graf niet, wat er mogelijk op wijst dat hij toch wel
degelijk respect voor de jonge koning had. Het graf van
Tutankhamon is graf KV
62 in het Dal der koningen. De
ironie wil dat dit het enige koningsgraf is dat vrijwel ongeschonden
werd teruggevonden. Dit komt doordat tijdens de bouw van het graf
van Ramses
VI het uitgegraven zand en de stenen op de ingang van het graf van
Tutankhamon werden
gedumpt. Zo bleef deze toegang ongeschonden, tot het graf in
1922 door
Howard Carter en zijn medewerkers, gesponsord door
Lord Carnaervon, werd
ontdekt.
Het graf maakt ondanks de pracht en
de praal een tamelijk haastig
bijeen geraapte, en voor een farao, een bijna armoedige indruk. Het was
waarschijnlijk voor iemand anders bedoeld; voor een hogere officier, of
een vrouwelijk lid van de familie van de farao. Naar de uitdrukkelijke wens van
Howard Carter werd de mummie na een grondig onderzoek weer teruggelegd in de sarcofaag van
zijn eigen graf. De schatten die in Tutankhamon's graf werden gevonden
zijn
inmiddels wereldberoemd en grotendeels te bezichtigen in het Egyptisch
Museum in Caïro. De troon
(zie foto) is ongetwijfeld de tweede mooiste schat. Op de achterkant van
de troon zien we hoe zijn vrouw Ankhesenamoen
(en tevens halfzuster) zijn lichaam inwrijft met kostbare zalven en
oliën. Tutankhamon was reeds op
12 jarige leeftijd in de echt verbonden met
haar. Zij was eveneens de dochter van Akhenaton die hij
echter verwekt had bij Koningin Nefertiti.
Ondanks het feit dat ze halfbroer en halfzus waren, was hun onderlinge
liefde gemeend en intens. Getuige hiervan zijn de veelvuldige
autobiografische teksten en afbeeldingen op papyri en amuletten waar ze
elkaar in poëtische bewoordingen hun eeuwige liefde verklaren.

Tutankhamon werd opgevolgd door de veel oudere
hogepriester
Ay, een aangetrouwd lid van de Koninklijke familie. Ay
was de zoon van Yuya en Tuya
en ook de zuster van koningin Teje. Deze laatste de
echtgenote van Amenhotep III en tevens de moeder van
Amenhotep IV die later zijn naam liet veranderen in
Akhenaton. Volgens de
onderzoekers die de moordhypothese ondersteunden was hij mogelijk ook
zijn moordenaar toen de jonge prins meer zijn eigen wil begon door te
drijven. De regering van Ay duurde slechts
vier jaar en de farao na hem
(generaal Horemheb) verwijderde de namen van
Akhenaton, Smenkhkare,
Tutankhamon en Ay uit de annalen en de koningslijsten van het land om zo
deze ketterse periode aan de vergetelheid prijs te kunnen geven. Toch verstoorde
generaal Horemheb zijn graf niet, wat er mogelijk op wijst dat hij toch wel
degelijk respect voor de jonge koning had. Het graf van
Tutankhamon is graf KV
62 in het Dal der koningen. De
ironie wil dat dit het enige koningsgraf is dat vrijwel ongeschonden
werd teruggevonden. Dit komt doordat tijdens de bouw van het graf
van Ramses
VI het uitgegraven zand en de stenen op de ingang van het graf van
Tutankhamon werden
gedumpt. Zo bleef deze toegang ongeschonden, tot het graf in
1922 door
Howard Carter en zijn medewerkers, gesponsord door
Lord Carnaervon, werd
ontdekt.
Het graf maakt ondanks de pracht en
de praal een tamelijk haastig
bijeen geraapte, en voor een farao, een bijna armoedige indruk. Het was
waarschijnlijk voor iemand anders bedoeld; voor een hogere officier, of
een vrouwelijk lid van de familie van de farao. Naar de uitdrukkelijke wens van
Howard Carter werd de mummie na een grondig onderzoek weer teruggelegd in de sarcofaag van
zijn eigen graf. De schatten die in Tutankhamon's graf werden gevonden
zijn
inmiddels wereldberoemd en grotendeels te bezichtigen in het Egyptisch
Museum in Caïro. De troon
(zie foto) is ongetwijfeld de tweede mooiste schat. Op de achterkant van
de troon zien we hoe zijn vrouw Ankhesenamoen
(en tevens halfzuster) zijn lichaam inwrijft met kostbare zalven en
oliën. Tutankhamon was reeds op
12 jarige leeftijd in de echt verbonden met
haar. Zij was eveneens de dochter van Akhenaton die hij
echter verwekt had bij Koningin Nefertiti.
Ondanks het feit dat ze halfbroer en halfzus waren, was hun onderlinge
liefde gemeend en intens. Getuige hiervan zijn de veelvuldige
autobiografische teksten en afbeeldingen op papyri en amuletten waar ze
elkaar in poëtische bewoordingen hun eeuwige liefde verklaren. 




