18DE  DYNASTIE
HATCHEPSUT

De 18de Dynastie is misschien wel de bekendste van alle dynastieën van het oude Egypte. Naast een aantal van Egypte's machtigste farao's, kende deze dynastie ook zwakkere figuren, zoals Tut-Ankh-Amon, wiens graf, ontdekt door Howard Carter in 1922, een van de grootste archeologische vondsten aller tijden was, daar deze gespaard was gebleven van rovers. De dynastie staat ook wel bekend onder de naam van Thutmosidische dynastie, omdat elk van de vier  farao's die onder de naam 'Thutmosis'  regeerden, als goede heersers worden beschouwd.

  AHMOSE (1.570-1.546)
NIEUWE RIJK

18de Dynastie

1570 - 1293 v.C.

  AMENHOTEP I  (1.551-1.524)
  THUTMOSIS I  (1.524-1.518)
  THUTMOSIS II (1.518-1.504)
  HATCHEPSUT (1.498-1.483)
  THUTMOSIS III (1.504-1.450)
  AMENHOTEP II (1.453-1.419)
  THUTMOSIS IV (1.419-1.386)
  AMENHOTEP III  (1.386-1.349)
  AMENHOTEP IV (1.350-1.334)
  SMENKHKARE (1.336-1.334)
  TUTANKHAMON (1.334-1.325)
  AY (1.325-1.321)
  HOREMHEB (1.321-1.293)
      
Hatsjepsut, en misschien twee andere inheemse vrouwen waarvan bekend is dat zij tot farao werden gekroond, regeerden tijdens deze periode, net zoals 'Akhenaton' (Amenhotep IV), de "ketterse farao" die samen met zijn vrouw Nefertiti, trachtte om de macht te breken van de machtige priesters van Amon-Ra door Aton als hun nieuwe rijksgod te maken. Deze periode waarin deze dynastie regeerde, wordt samen met de regeerperioden van de 19de en de 20ste dynastie het Nieuwe Rijk genoemd. De bouwkunst, religie en cultuur waren op hun hoogtepunt. Ik heb doelbewust de 18de Dynastie  een aparte webpagina gegeven. Klik op de namen.
 
  


Hatchepsut = 'Edelste der Vrouwen'
Maatkare=
'Rechtvaardig is de Ka (ziel) van Ra'

(1.498-1.483)
 
  
Osiris Beeld van koningin Hatshepsoet Henemet Amun Hatchepsut - Maatkare is de eerste vrouw en ook de halfzuster van farao Thutmoses II. Ze werd als een farao van de 18de Dynastie gekroond. Bijzonder aan haar was dat ze één van de zeldzame vrouwelijke farao's in de geschiedenis was. Haar naam betekent "Amon beminnend - Edelste der Vrouwen" en haar tweede naam Maatkare wat "Rechtvaardig is de Ka (ziel) van Ra" betekent. De ouders van Hatchepsut waren farao Thutmoses I en koningin Ahmose (Aahmes). Ze was ook een halfzuster van Thutmosis II waarmee ze later huwde. Ze kregen samen een dochter, Neferure, met wie de latere farao Thutmosis III zou huwen. Hatchepsut heeft naar schatting ongeveer 22 jaar geregeerd. Dit is veel langer dan andere vrouwelijke monarchen in het Oude Egypte hadden gepresteerd. De eerste 15 jaar van haar regeringsperiode (22 jaar) was ze de regentes voor de jeugdige Thutmosis III. We weten dit door de bestudering van oude teksten van Africanus en Josephus die de lijst overnamen van Manetho. In verschillende Egyptologische bronnen worden er echter afwijkende jaartallen gebruikt waardoor een exacte datering heel moeilijk is. Aangenomen wordt dat Hatchepsut een sterke invloed had op Thutmosis II zijn beleid omdat hij een slechte gezondheid had. Beschilderd hoofd van HatshepsoetNa diens dood was ze een tijd lang regentes voor de kleine Thutmosis III. Ze werd door de priesters als geschikte persoon gekozen omdat ze de tante en ook de stiefmoeder van hem was. In het begin van haar regentschap modelleerde ze zich braafjes naar de vrouwen van de farao's in het verleden. Maar toen Thutmosis III de gerechtigde leeftijd bereikte, begon ze zich te gedragen naar haar ideale modelvoorbeeld Sobeknefru, deze laatste een koningin en later kortstondig heerser uit de 12de dynastie. Na 7 jaar regentschap ging ze veel verder dan Sobeknefru. Ze kroonde zichzelf als officiële koning en farao van Opper- en Neder-Egypte. Gedurende deze periode begon ze een extreem androgyn gedrag te vertonen. Ze wordt op diverse plaatsen afgebeeld met een mannelijk bovenlichaam en/of mannenkleding, zoals de Koninklijke kilt en de valse koningsbaard. In sommige teksten op tempelmuren en kapellen wordt ze zelfs afwisselend met "hij" en "zij" aangeduid, omdat er in de geschiedenis geen enkele officiële benaming voor een vrouwelijke farao bestond. Het idee dat een vrouw koning werd, was in die tijd zeer ongebruikelijk. Haar opvolger Thutmosis III liet haar inscripties overal wegbeitelen zodat het leek alsof ze nooit had bestaan. In diverse Oud-Egyptische koningslijsten en aanwezige lijsten in de tempels wordt ze zelfs niet eens vernoemd als heerseres en farao.
 

 
Hatchepsut positie in het Egyptische Rijk was vrij stevig, vanwege de voorspoed in het land en talentvolle medewerkers, met name hogepriester Hapoeseneb en haar architect Senenmoet. Vanwege de goede relatie met de  laatst genoemde, wordt er gesuggereerd dat ze geliefden waren. Een aanwijzing hiervoor is dat Hatchepsut toestond dat Senenmoet zijn afbeelding en zijn naam naast die van haar op een van de deuren van het Djeser-djeseroe (haar dodentempel in Deir-El-Bahari) mocht zetten. Een andere sterke aanwijzing is dat Senenmoet twee graven liet uithouwen vlakbij  haar dodentempel. Desondanks dit feit wordt er in Egyptologische kringen niet meteen en unaniem aangenomen dat Hatchepsut en Senenmoet geliefden waren. Het enige wat men kunnen vaststellen is dat hij een invloedrijke ambtenaar was die directe toegang had tot de koningin. Hatchepsut herstelde tijdens haar regering de handelsbetrekkingen die verloren waren gegaan tijdens de strijd tegen de Hyksos. Ze bereidde zich voor en gaf opdracht om een handelsexpeditie naar het land Punt te organiseren. De expeditie bestond uit vijf boten, elk 70 meter lang met drie zeilen. Elk schip behuisde 210 man en in elke boot zaten inheemse goederen om te kunnen ruilen met de bewoners van het land Punt. Eén van die goederen die ingevoerd werden uit het land Punt was mirre, het favoriete parfum van de farao. De missie keerde behouden terug met diverse handelswaren waaronder 30 levende bomen inclusief hun wortels.  Dit was de eerste keer dat beschreven werd dat (vreemde) bomen werden vervoerd om deze te herplanten in Egypte. Ze liet de bomen planten rondom haar dodentempel in Deir-El-Bahari. Hatchepsut overleed toen ze op middelbare leeftijd was. Een natuurlijke dood is mogelijk, vermits er geen bewijs is van een gewelddadig einde van haar leven. Haar mummie is nog niet echt exact geïdentificeerd in de Deir el-Bahari DB320 cache. Er is een ongeïdentificeerde vrouwelijke mummie aanwezig die min of meer aan haar wordt toegeschreven. Recentelijk heeft Zahi Hawass (de zich zelf verklaarde paus van de Egyptologie) geclaimd dat hij de mummie van Hatchepsut  heeft gevonden, namelijk op de 3de verdieping van het Egyptisch Museum (Caïro). Indachtig de verzinsels en de onwetenschappelijke methodes die hij reeds op zijn palmares heeft staan worden zijn bevindingen met een snuifje zout genomen. Haar graf KV20 in de Vallei der Koningen was oorspronkelijk voorzien om haar daar te laten begraven samen met haar vader Thutmosis I. Toen ze tot farao werd gekroond kwam dit te vervallen en was ze van plan om een graf in de rotsen van de Deir-El-Bahari te laten uitkappen aansluitend op haar dodentempel aldaar. Dit werd echter nooit uitgevoerd daar Thutmosis III na haar dood een haat en lastercampagne opstartte en alle verwijzingen naar haar naam en de door haar gebouwde monumenten, kapellen en schrijnen vernietigde of deze zelf usurpeerde.
Senenmoet was van eenvoudige afkomst. Zijn vader Ramose en zijn moeder Hatnefer woonden in Armant (25 km ten zuiden van Luxor).  Hij was reeds de favoriet van Hatchepsut toen zij nog een prinses was.  Het portret van Senenmoet, de beroemde architect van Hatchepsoet, die voor de bouw van de tempel te Deir-El-Bahari verantwoordelijk was, wordt afgebeeld op het astronomisch plafond van zijn geheime graf. De grafkamer van de architect is met het binnenhof van de dodentempel van de koningin verbonden, als teken van hun verbondenheid. Hij was gedurende lange tijd haar minnaar maar viel later om onbekende redenen in ongenade. Als straf werd hij in een ander anoniem graf begraven en heeft zijn stoffelijk overschot nooit ofte nimmer in de bestemde geheime cache gerust. Op het astronomische plafond bevindt zich een uitstekende weergave van de noordelijke sterrenhemel en de twaalf maanden van het jaar die door cirkels met middellijnen zijn aangeduid. Na het bestuderen van de positie van de sterren was het mogelijk in onze tegenwoordige moderne tijd vast te stellen dat dit plafond in het jaar 1463 v.C. en het 8ste regeringsjaar van Thutmosis III werd geschilderd

Astronomisch plafond: reconstructie op een papyrus

Koningin Hatchepsut huwde haar halfbroer Thutmosis II al op jeugdige leeftijd. Zij kon slechts dochters baren, maar geen zonen. Haar lievelingsdochter Neferure werd opgevoed door Senenmoet die haar architect, raadgever en misschien ook wel haar geheime minnaar was. Getuige hiervan zijn meerdere beeldjes die gevonden werden, die hem voorstellen terwijl hij prinses Neferure als een vaderfiguur vasthoudt. Wat het uiteindelijke lot werd van deze zeer begaafde architect en briljante raadgever zal men waarschijnlijk nooit kunnen ontrafelen.

   

Op de foto hierboven ziet  men het graf van Senenmoet. Het is helaas niet bezoekbaar voor de gewone toerist.  Jarenlang werd het vuil in de vorm van etensresten en de obligate Coca-Cola blikjes hier achteloos in deze klif gegooid. Recentelijk hebben ze de omgeving van deze site wat opgekuist. Het graf loopt heel diep en bereikt bijna de eerste helling. Het meest merkwaardige aspect van het graf is natuurlijk het astronomisch plafond (zie papyrus boven).