Deir El Bahari - Hatchepsut

DAL DEIR EL BAHARI

KONINGIN HATCHEPSUT

Een bezoek aan de 'Deir el Bahari' vallei is steeds inbegrepen in uw excursiepakket. Zoals u kan zien op de foto, is het een heel eind wandelen naar de terrassentempel van Koningin HATCHEPSUT. Zorg voor voldoende water en voor bescherming tegen de felle middagzon en dit in elk seizoen. Het bezoek duurt anderhalf uur.

Beschilderd hoofd van Hatshepsoet De dodentempel van HATCHEPSUT is zichtbaar aan de overkant van de Nijl op de oostelijke oever. De Thebaanse heuvels die hier de allures van steile rechtlijnige rotsen aannemen, zijn adembenemend mooi door hun grillige vormen en okerkleuren die in alle mogelijke schakeringen aanwezig zijn. De mooiste foto’s kunnen genomen worden bij zonsopgang als de tempel in het zonlicht baadt. Bij zonsondergang zijn de tinten overwegend donkerbruin tot paars. De autobus stopt niet aan de tempel daar al het autoverkeer er verboden is. We wandelen van de halteplaats van de autobussen naar de hoofdingang (200 meter). Het eerste wat opvalt is de bouwstijl in terrassenvorm, die enigszins aan een moderne bouwstijl doet denken. We laten onze kaartjes controleren en passeren eerst twee kuilen waarin zich nog de wortels van de twee mirrebomen bevinden die Hatchepsut importeerde uit het land PUNT (Somalië?) en hier neer plantte. Aan weerszijden van de 1ste HELLING (F) bevinden er zich colonnades (K). Op de linker colonnade wordt het verhaal verteld, hoe de twee obelisken die in de tempel van KARNAK opgesteld staan, geconstrueerd en vervoerd werd. De obelisken werden gekapt en gepolijst in de granietgroeven van ASWAN in een recordtijd van zeven maanden. Ze werden nog net op tijd vervoerd en opgericht in Karnak om haar 16 jarig jubileum te vieren. Op de bas-reliëfs ziet men hoe de obelisken op de papyrusboten geladen en gelost werden. Op de rechtercolonnade zien we hoe de inwijdingsceremonie voltrokken werd onder begeleiding van een groep boogschutters en een figuur die de bazuin schalt. Deze bas-reliëfs zijn niet meer in goede staat veroorzaakt door de klimatologische vernietigende weersomstandigheden en de vernietigingsdrang van haar wraakzuchtige neef.

We wandelen via de 1ste helling (F) naar het tweede terras. De linkercolonnade wordt de PUNT COLONNADE genoemd, omdat hier de expeditie naar het land PUNT (Somalië ?) uitvoerig wordt beschreven. Op (a) zien we een dorp waar de huizen gebouwd zijn op houten pijlers. Houten ladders leiden naar de ingang. De bewoners begroeten het expeditieleger die geschenken aanbieden om te ruilen tegen inheemse producten zoals mirre, goud en wierook. De koningin van PUNT wordt afgebeeld als een lelijke zwaarlijvige vrouw met ongelooflijk dikke ledematen. Men twijfelt nog, of dit haar rijkdom symboliseert, of dat ze leed aan elefantiasis, een ziekte die de ledematen enorm doet opzwellen. Ik wil nog vermelden dat dit niet het origineel is, maar een plaasteren replica. Het origineel bevindt zich in het CAIRO MUSEUM. Het origineel bezit nog de oorspronkelijke kleuren, terwijl het plaasteren exemplaar duidelijk afsteekt tegen de achtergrond.

De oude Egyptenaren hadden ook een gevoel voor humor door naast een afbeelding waar de koningin van Punt op een ezel rijdt, in hiëroglyfen te vermelden : ‘Dit is de ezel die de koningin draagt’. Op (b) zien we hoe de bemanningsleden van de Egyptische vloot de mirrebomen in grote kuipen aan boord laden. Naast hars en mirre werden er ook volledig intacte bomen en boomwortels vanuit Punt geïmporteerd. Ze werden uitgegraven, in manden verpakt en dan verscheept. De onder schriften bij deze scène vermelden dat er in totaal 31 van deze bomen naar Thebe werden verscheept. Op (c) zien we hoe HATCHEPSUT (verminkte afbeelding) mirrebomen, goud en zilver aan AMON-RA aanbiedt. Het expeditieleger wordt meerdere malen op de muren afgebeeld net als opeenvolgende plaatjes in een stripverhaal.

De kapel (D) is gewijd aan HATHOR de godin van de vreugde en de liefde. Alle afbeeldingen van Hatchepsut werden verwijderd of vervangen door de beeltenis van THUTMOSES III. De zuilen hebben een typische HATHOR VORM, met bovenop de zuil, de godin Hathor die lange koe oren bezit en een sistrum bespeelt (muziekinstrument). De kapel bestaat uit een voorportaal, een colonnade met HATHOR ZUILEN en drie achter elkaar liggende kamers die gedeeltelijk in de rotsen zijn uitgehouwen. Op de tweede colonnade zien we hoe de Hathorkoe de hand van Thutmoses III (voordien Hatchepsut) likt. Op (d) zien we Thutmoses III (voordien Hatchepsut) die op een boot aan de uier van de Hathorkoe melk drinkt. De drie kamers (e), (f) en (g) zijn helaas niet toegankelijk. Men moet zich tevreden stellen met eventjes te gluren door het traliewerk van de gesloten ijzeren deur. In de drie kamers bevinden er zich goed bewaarde kleurrijke afbeeldingen van Thutmoses III (voordien Hatchepsut) die hulde brengt aan de goden en de Hathorkoe.

We wandelen naar de rechtercolonnade die de GEBOORTECOLONNADE wordt genoemd, daar de goddelijke geboorte van Hatchepsut er wordt afgebeeld. Op (h) zien we een comité van goden onder leiding van Amon-Ra die beraadslagen over het geboorterecht van Hatchepsut. Op (i) leidt THOT, god van de wijsheid AMON-RA naar de slaapkamer van koningin AHMOSE. Hij bevrucht haar met het levensteken ANKH die hij boven haar neusvleugels houdt. Op (j) zien we de hoogzwangere koningin AHMOSE die naar het kraambed wordt geleid. Ze straalt van geluk wanneer ze door de twee goden (k) naar de hemel wordt gevoerd. Deze reliëfs zijn zwaar beschadigd en zijn haast onherkenbaar. De geboorte van HATCHEPSUT wordt uitgebeeld op het bas-reliëf (k). De hoogzwangere koningin AHMOSE is gezeten op een kraamstoel dat op zijn beurt op een hemelbed met leeuwenhoofden rust. Het gehele tafereel wordt door twee goden gedragen. Op (L) zien we hoe de Ka geest van Hatchepsut geboetseerd wordt door CHNOEM op zijn pottenbakkerswiel. De kikkergod HEKET en THOT met het ibis hoofd noteren alles zorgvuldig op kleitabletten. De kleuren zijn op sommige plaatsen volledig verdwenen en de bas-reliëfs zijn erg beschadigd, wat het herkennen van de taferelen soms bemoeilijkt.

De kapel gewijd aan ANUBIS (E) werd onlangs gerestaureerd en geeft een idee hoe de originele bas-reliëfs er uitgezien moeten hebben. Hier zien we Hatchepsut die een wijnoffer brengt aan SOKAR , de god van de onderwereld. Ze brengt eveneens offers aan ANUBIS en AMON-RA. In de nissen in de muren stonden vroeger de beeltenissen van AMON-RA, ANUBIS en SOKAR. Dwars op de kapel bevindt er zich een onafgewerkte colonnade. Alle cartouches van Hatchepsut werden vernietigd en vervangen door deze van haar neef Thutmosis III. In de bovenste cartouche (zie foto boven) herkent men de koningsnaam Men-Kheper-Ra in hiëroglyfen geschreven en in de cartouche direct eronder de geboortenaam 'Thot-Messe-Nefer-Kheper' met als voorvoegsel 'Sa-Ra' (zoon van de god Ra) en achtervoegsel 'Di-Anch' (ontvangt het Eeuwige leven). De gerestaureerde kleuren zijn zeer geslaagd en mooi.

De tweede helling (G) die toegang heeft tot het derde terras. Er worden op het derde terras al meer dan 25 jaar restauratie werken uitgevoerd door een Frans Pools archeologenteam. Het einde van deze werken is waarschijnlijk voorzien voor 2010. Het derde terras bezit een CENTRALE HOF (F) dat omgeven wordt door twee rijen met colonnades. Links hiervan bevindt zich een offerzaal (H) en aan de rechterkant is er een heiligdom gewijd aan de zonnegod RA-HARACHTE. De kapel (I) werd door de Ptolemeeën in de rotsen uitgekapt en bestaat uit twee kamers gewijd aan de vergoddelijkte architect IMHOTEP en AMENHOTEP (zoon van Hapu). Dit heiligdom werd dus veel later gebouwd door Ptolemeus IX bijgenaamd 'Physkon' wat gewoon 'dikzak' of 'dikbuik' betekent. In die tijd werd deze plaats gebruikt als sanatorium voor geesteszieken. Merkwaardig is de graffiti achtergelaten door één van deze patiënten genaamd Andromachos die melding maakt dat hij in één dag tijd genezen was van zijn geestesziekte dankzij de tussenkomst van de god Amenottes (Amenhotep, zoon van Hapoe). Hier eindigt ons bezoek.