DAL DEIR EL BAHARI INTRODUCTIE

Een bezoek aan de 'Deir el Bahari' vallei is steeds inbegrepen in uw excursiepakket. Zoals u kan zien op de foto, is het een heel eind wandelen naar de terrassentempel van Koningin HATCHEPSUT. Zorg voor voldoende water en voor bescherming tegen de felle middagzon en dit in elk seizoen. Het bezoek duurt anderhalf uur.

INTRO | PLAN | MENTUHOTEP II | THUTMOSIS III | HATCHEPSUT  | SENENMOET

DEIR-EL-BAHARI is de verzamelnaam voor de drie doden tempels die gebouwd zijn tegen een rechtlijnige steile rotswand. De oud Egyptische benaming was "Djeser-Djeseru" wat 'De meest Heilige plaats' betekent. De kleuren en de grillige vormen van de rotsen in contrast met de blauwe hemel zijn reeds zonder de tempels adembenemend mooi om te zien. Deir-El-Bahari betekent in het Arabisch ‘Klooster van het Noorden’ daar men vanaf de 3de eeuw n.C. een Koptisch klooster gebouwd heeft op het tweede terras van de tempel van HATCHEPSUT. Ernaast bevindt zich de dodentempel van NEBHEPETRE MENTUHOTEP II (2060-2010 v.C. 12de Dynastie). Deze farao die Thebe tot hoofdstad maakte en Beneden- en Boven-Egypte voor de tweede maal reünificeerde combineerde de piramidevorm van het Oude Rijk met een nieuwe stijl in terrassenvorm. Hij plaatste in het midden een Mastaba in de vorm van een piramide. Helaas is deze tempel zwaar beschadigd en niet open voor bezoekers.

Koningin Hatchepsut liet zich 550 jaar later hierdoor inspireren en bouwde ernaast een tempel in terrassenvorm die niet onderdeed in praal en pracht. De architect SENENMUT die de tempel ontworpen heeft, had een langdurige liefdesaffaire met Hatchepsut en was tevens de opvoeder en voogd van haar dochter, prinses NEFROERE. Hiervan bestaat fysisch bewijs in de vorm van een beeldje waar hij prinses NEFROERE in zijn armen houdt. Het beeldje bevindt zich in het natuurhistorisch museum van CHICAGO. Architect SENENMUT heeft zich vereeuwigd door op enkele onopvallende plaatsen in de tempel zijn naam en beeltenis te laten beitelen. Aan de voet van de tempel werd zijn graftombe gemaakt die nooit werd afgewerkt daar hij later in ongenade viel. Waarschijnlijk is hij begraven in de VALLEI DER NOBELEN (Sheik Abd-El-Qurna, graf 71). De DODENTEMPEL van HATCHEPSUT werd gebouwd tussen het 7de en het 22ste regeringsjaar van het coregentschap van Hatchepsut met Thutmoses III.

De biografie van de THUTMOSSIDEN is gekruid met haat, jaloezie, jarenlange frustraties en misschien zelfs moord. Koningin HATCHEPSUT (1473-1458 v.C.) was de dochter van koningin AHMOSE en farao THUTMOSES I (1504-1492 v.C.). Zij was de enige Koninklijke erfgenaam in rechte lijn. Zij had nog een halfbroer die Thutmoses I verwekt had bij een lagere haremvrouw. Zij trouwde op jonge leeftijd met haar halfbroer THUTMOSES II (1492-1479 v.C.) maar kon hem geen zoon schenken. Om de Koninklijke opvolging te verzekeren verwekte THUTMOSES II een kind bij een lagere haremvrouw. Zo werd zij de stiefmoeder en tegelijkertijd de tante van THUTMOSES III (1479-1425 v.C.). Toen haar man Thutmoses II in wel zeer dubieuze omstandigheden overleed (moord ?) in 1479 v.C., nam ze het regentschap voor de nog niet volwassen THUTMOSES III waar. Ze kon in 1473 v.C. de priesters van Amon overtuigen dat haar geboorte van goddelijke afkomst was en kroonde zich tot farao inclusief de valse baard en de Koninklijke kilt. Zo werd ze de derde vrouwelijke farao in de geschiedenis. Later zou CLEOPATRA VII tijdens de Ptolemaïsche Dynastie voor de vierde maal in de geschiedenis als vrouwelijke farao de plak zwaaien. Toen haar neef meerderjarig werd, gaf ze met mondjesmaat een deel van haar macht aan hem. Herhaaldelijk kwamen ze in conflict met elkaar daar ze allebei verschillende ideeën over regeringszaken en buitenlandse politiek bezaten.

Toen HATCHEPSUT na vele glorierijke en voorspoedige regeringsjaren in 1479 v.C. stierf, kon de gefrustreerde THUTMOSES III eindelijk wraak nemen op de vrouw die hem meer dan 20 jaar de troon had ontzegd.  Reeds een maand na de begrafenis begon hij systematisch alle verwijzingen en beeltenissen van haar naam in tempels en monumenten te verwijderen. Hij liet al haar Koninklijke papyrussen met officiële staatszaken verbranden. Hij zou er voor zorgen dat het nageslacht nimmer de naam van Hatchepsut zou kennen. Om haar bouwkunst te evenaren liet hij een tempel oprichten tussen die van haar en de tempel van MENTUHOTEP II. Heden blijven er van deze tempel enkel fragmenten over. Het leek wel of haar neef hernieuwde levenslust gevonden had. Hij ondernam 17 succesvolle militaire campagnes in het buitenland, veroverde nieuwe grondgebieden en spekte de staatskas met oorlogsbuit. In Karnak bouwde hij ontelbare tempels en schrijnen gewijd aan hemzelf. De feestzaal, ook soms AKHMENU genaamd, is het hoogtepunt van zijn bouwkunst. Hatchepsut had net als haar neef een grote expansie- en veroveringsdrang. Zo ondernam ze een geslaagde expeditie naar het land van PUNT. Men vermoedt dat dit land het huidige SOMALIË is. Uit dit exotische land nam ze wierook, goud en uitheemse fauna en flora mee. Ze beplantte hiermee haar terrassen en hoven van haar dodentempel. In die tijd moeten de tempelterrassen met een weelde aan planten en bloemen er adembenemend mooi hebben uitgezien.

Na de bloeiperiode van de THUTMOSSIDEN werd er niets meer bijgebouwd. HERIHOR hogepriester en de stichter van de aparte Thebaanse 21ste Dynastie maakte zich zorgen over de toenemende plunderingen en grafschendingen in en rond de VALLEI DER KONINGEN. Hij nam drastische maatregelen en verborg de mummies van de 18de, 19de en 20ste Dynastie in een geheime bergplaats. Deze diepe tunnel in de rotsen werd de nieuwe rustplaats voor beroemde RAMMESSIDEN (I, II, III) en THUTMOSSIDEN (I, II, III) en bleef gedurende eeuwen onaangeroerd. Tot in 1881, toen de Koninklijke Cachetten werd ontdekt na intens speurwerk door GASTON MASPERO (1846-1916) de curator van het BOELAKMUSEUM. Hij was de opvolger van AUGUSTE MARIETTE (1821-1881) die reeds een vermoeden had dat de gebroeders ABD-El-RASSOEL de Cachetten ontdekt hadden en gebruikten om er zich mee te verrijken. Uiteindelijk bekende één van de broers op 5 juli 1881 de ligging van de Cachetten die ze in 1871 ontdekt hadden. Daar GASTON MASPERO op dat moment in Frankrijk was, werd zijn Duitse assistent EMIL BRUGSH verder belast met het onderzoek. Groot was zijn verbazing toen MOHAMED ABD-EL RASSUL de mummies en de grafschatten toonde die in een nauwe ontoegankelijke rotsspleet (DB 320 CACHE) lagen en op slechts 250 meter afstand van de tempel van Hatchepsut.

De tijdelijk aangestelde EMIL BRUGSH twijfelde niet lang en verhuisde de volledige inhoud per stoomboot naar het BOELAKMUSEUM in CAIRO. Toen de stoomboot met zijn historische en Koninklijke passagiers van LUXOR naar CAIRO vaarde, werden ze op de Nijloevers begeleid door huilende en roepende fellahins (landbouwers). Betoonden zij hun rouwbeklag voor hun voorouders of huilden ze omdat hun bron van inkomsten met de noorderzon was verdwenen ? De Ptolemeeën (323 tot 31 v.C.) hadden een grote bewondering voor de tempel van Hatchepsut. Zij kapten in de rotsen voorbij het derde terras een rotskapel die gewijd was aan IMHOTEP en AMENHOTEP (ZOON VAN HAPOE. Imhotep was de architect die de trappenpiramide van DJOSER (2630-2611 v.C. 3de Dynastie) ontworpen had en tevens vergoddelijkt werd  als patroonheilige van de geneeskunst. AMENHOTEP (zoon van Hapoe) had dezelfde naam als farao AMENHOTEP III en was diens architect die later ten tijde van de Ptolemeeën eveneens werd vereerd als patroonheilige van de geneeskunst. De tempel van Hatchepsut werd een bedevaartsoord dat was gewijd aan deze twee wijze mannen. Toen werd het een paar eeuwen stil in de vallei van DEIR-EL-BAHARI totdat de Koptische christenen op het tweede terras een klooster bouwden die later tijdens de Arabische verovering in 649 n.C. weer werd afgebroken. Vandaar de naam "Klooster (Deir) van (El) het Noorden (Bahri)".  De Vallei kreeg hierdoor dezelfde benaming.

In 1828 reisde Jean-François CHAMPOLLION langs de Nijl om het alfabet van de hiëroglyfen, dat hij in 1822 had ontcijferd, te toetsen op zijn nauwkeurigheid. De tempels van Deir-El-Bahari vertelden hem het gehele verhaal van de THUTMOSSIDEN en hun megalomanie. In 1881 ontdekte EMIL BRUGSCH dank zij het speurwerk van MARIETTE en MASPERO de Koninklijke cachetten. Hedentendage is het derde terras en de rotskapel gewijd aan de vergoddelijkte IMHOTEP en AMENHOTEP (zoon van Hapoe), toegankelijk voor bezoekers. Er worden al meer dan twintig jaar lang restauratiewerken uitgevoerd door een Frans Pools archeologenteam dat permanent resideert in de moderne gebouwen rechtover het tempelgebied. De omgeving van de tempel Hatchepsut werd in 1993 gebruikt als decor voor de opvoering van Giuseppe VERDI’s opera AIDA. Helaas waren de weersomstandigheden niet schitterend. Er barste een onweer los met hevige regen in een gebied waar sedert meer dan 50 jaar geen druppel regen meer gevallen was. Sommige acteurs kwamen gewoon niet opdagen en enkele tenors en sopranen kregen stemproblemen door het omslaan van het klimaat. Desondanks deze problemen werd de opvoering toch een redelijk succes. Misschien was het de wraak van de twistzieke THUTMOSSIDEN.